الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨١

229 . تين 1

حكايت كند كه از غرايب درختى كه منبت او در بيابان باشد ، درخت زنابير است ؛ يكى را از او زنباره ، زنبوره و زنبيره 20 گويند . او نوعى است از انواع درخت انجير و او را حلوانى گويند .

( 1 ) .

Ficus carica L .

؛ سراپيون ، 473 ؛ ابو منصور ، 88 ؛ ابن سينا ، 736 . نام فارسى و تركى اين درخت ، انجير است ، و اينژير روسى نيز از همين‌جاست .

( 2 ) . صيكة ، يونانى ، ديوسكوريد ،

I

، 144 .

( 3 ) . آغاز دومين افتادگى در نسخهء الف ( نك . همين‌جا ، ص ؟ ) . ترجمهء بعدى تا شمارهء 270 از روى نسخهء فارسى ( ورق‌هاى 47 ب - 54 ب ) صورت گرفته است .

( 4 ) . يا « تخم‌ها » - جمله حبوب‌ها .

( 5 ) . نهنگ - نام فارسى تمساح ،

II , Vullers

، 1381 .

( 6 ) . تصحيف در نسخهء فارسى : فكّ زيرين جنباند .

( 7 ) . نسخهء فارسى : حمير ، بايد خواند جميز -

Ficus sycomorus L .

؛ غافقى ، 199 ؛

Lane

، 457 .

( 8 ) . امرود ، نك . شمارهء 920 .

( 9 ) . كبك ، بايد خواند كيك . احتمالا

blastophage

- زنبور انجير .

( 10 ) . قس . ديوسكوريد ،

I

، 143 .

( 11 ) . أصّم ، ديوسكوريد ،

I

، 143 و ابن سينا ، 154 : « آنها شيرين‌تر از انجير نارسيده [ التين الفجّ ] اند » .

( 12 ) . تين أحمق - يونانى .

( 13 ) . نسخهء فارسى : مقولاوس ، احتمالا به‌جاى نيقولاوس .

( 14 ) . شاه انجير .

( 15 ) . درخت كلنار ، بايد خواند درخت كنار - نام فارسى سدر ، نك . شمارهء 528 ،

II , Vullers

، 891 .

( 16 ) . انجير وزيرى .

( 17 ) . انجير حلوانى ، حلوان - شهرى در غرب ايران .

( 18 ) . كازرونى ( ورق 292 ب ) اين‌جاى متن را نقل مىكند : قال صاحب الصيدنة يكون ببغداد تين يقال له « وزيرى » منسوب الى « ابن الزيات » لانه راح بسامرة و امر بوصل الحلوانى بالشامى فسموا ما اثمر وزيريا و نقل الى بغداد . مؤلف الصيدنه مىگويد : در بغداد انجيرى است كه وزيرى مىنامند ، آن را با [ نام ] « ابن الزيات » مربوط مىكنند زيرا او هنگامى كه عازم سفر به سامره بود ، فرمود تا [ انجير ] حلوانى را به شامى پيوند زدند . ميوه [ درخت تازه ] را « وزيرى » ناميدند و آن را به بغداد بردند » .

( 19 ) . نسخهء فارسى : سرقم ، بايد خواند سوقم -

Lane , Ficus sycomorus L .

، 1384 .

( 20 ) . زنبارة ، زنبورة ، زنبيرة ، قس .

Lane

، 1256 .