الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٠

220 . تمساح 1

نرم ، نازك و كوچك است » .

( 12 ) . المجهول من النخل كله ، در پى آن ابو حنيفه ، 385 مىافزايد : « دقل‌ها درختان خرماى بد و ميوه‌هاى آنها نيز خرماهاى بدند » .

( 13 ) . العجوة ، قس .

Lane

، 1968 .

( 14 ) . البرنى ، قس . ابو حنيفه ، 100 ؛

Lane

، 196 . اين واژه در كتاب البخلاء جاحظ ذكر شده است ( ترجمهء ح . ك . بارانف ، مسكو 1965 ، ص 242 ؛ در آنجا در يادداشت 1 گفته مىشود كه سهريز و برنى گونه‌هاى ارزان خرماست ) .

( 15 ) . اللينة ، قس .

Lane

، 1969 ، 3015 .

( 16 ) . السهريز ، قس . ابو حنيفه ، 48 و 121 ( با نشانه‌گذارى سهريز ) ؛

Lane

، 1969 و نسخهء پ : الشهريز .

( 17 ) . الجلف ، قس . ابو حنيفه ، 192 ؛

Lane

، 444 .

( 18 ) . الفحّال ، قس . ابو حنيفه ، 192 ؛

Lane

، 2346 .

( 19 ) . الجمار ، قس . ابو حنيفه ، 195 ؛

Lane

، 454 .

( 20 ) . چنين است ابو حنيفه ، 195 و

Lane

، 2554 ، و به معناى « مغز » [ دل درخت خرما ] ؛ نسخهء الف :

قالبها و قلبها .

220 . تمساح 1

ابن زكريا 2 مىگويد كه اين ورل [ ورن ] است اما در آب خيلى بزرگ مىشود و تا شصت ارش مىرسد . در مصر به آن لقب ابو قشره 3 مىدهند ، [ مردم ] را مىربايد و مىدرد ، به همين جهت نزديك شدن به كنارهء نيل در اشمونى 4 مصر ، براى انسان و حيوان ممكن نيست . لكن در طرف مقابل اين [ شهر ] روستاى صبا قرار دارد كه تمساح به آنجا نزديك نمىشود . [ سپس ] مىگويد : اگر [ تمساح ] در روزهاى مد در آنجا 5 پيدا شود و به پشت برگردد ، تسلط بر خويشتن را از دست مىدهد ، كودكان با او بازى مىكنند و [ اين كار ] تا آن زمان كه از اين روستا بگذرد ، [ ادامه مىيابد ] .

مىگويند كه در مورد [ تمساح ] نزديك فسطاط در مصر نيز همين‌گونه روى مىدهد .

بين مردم شهرت دارد كه [ تمساح ] تخم‌هاى خود را در ساحل زير خاك مىكند و روى آنها مىنشيند . [ بچه‌هايى ] كه به دنبالش [ به رودخانه ] مىروند تمساح مىشوند و آنها كه به خشكى مىروند - اسقنقور .

پولس مىگويد كه جانشين پيه [ تمساح ] ، پيه « سگ دريايى » 6 است .

( 1 ) .

Crocodylia

، قس . ابن سينا ، 73 ؛ بيطار ، 427 .