الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٨

168 . بلاط 1

( ورق 71 ب ) ،

I ) Vullers

، 255 ) و محيط اعظم (

I

، 320 ) نشانه‌گذارى بل را به دست داده‌اند . اين نام از بيل هندى مىآيد ،

I , Vullers

، 255 ؛ غافقى ، 125 ؛

Platts

، 210 ؛ محيط اعظم ،

I

، 320 . ديگر صورت‌ها ( بل ، بل ، بلّ ) نيز ديده مىشود . قس .

I , Dozy

، 107 .

( 2 ) . القثاء البرى الهندى ، نسخهء فارسى : خيار دشتى .

( 3 ) . مثل ثمر الكبر : نك . شمارهء 877 ، نسخهء فارسى : ميوهء بكير مشابهت دارد ( ؟ ) .

( 4 ) . نسخه‌هاى الف ، ب : ابن ماسه ، نسخهء پ و فارسى : ابن ماسويه .

( 5 ) . الخطمى ، نك . شمارهء 376 ، در نسخهء فارسى اين جمله حذف شده است .

( 6 ) . صيادنة هذه النواحى ، نسخهء فارسى : صيادنه غزنين .

( 7 ) . نك . شمارهء 104 . كازرونى ( ورق 71 ب ) اين عنوان را به‌طور كامل مىآورد و سپس مىافزايد : « اين ميوه تا تازه و آبدار است ، از نظر رنگ و شكل به گردوى تازه با پوستهء سبز خارجى مىماند . در درونش ماده‌اى لعابى و چسبناك شبيه زردهء تخم مرغ ، شيرين‌مزه با اندك [ ورق 72 الف ] تلخى وجود دارد . كودكان آن را براى تفريح و سرگرمى اما ديگران به منظور درمان مىخورند . اين [ ماده ] هنگامى كه خشك شود ، پس از خارج كردن آن از پوسته ، مزه‌اش تلخ‌تر و تندتر با شيرينى كم‌تر ، از نظر رنگ شبيه زردآلوى خشك شده و از نظر شكل شبيه گلابى بريده خشك شده مىشود » .

168 . بلاط 1

168 . بلاط 1

السلامى از ابو عبيد حكايت مىكند كه مردم شام زمين مفروش با مرمر 2 ، نيز [ زمين ] مفروش با گچ و ساروج 3 را « بلاط » مىنامند .

صمغ البلاط را كه به‌جاى گچ بين سنگ‌هاى كنيسة الرهى 4 قرار دارد ، اينك نيز با آهن مىتراشند و براى درمان به كار مىبرند .

( 1 ) .

I , Dozy

، 111 : حجر بلاط -

gres

( ماسه‌سنگ ) .

( 2 ) . المرمر .

( 3 ) . الساروج ؛ الصاروج نيز ديده مىشود . ساروج معرب « چارو » فارسى به معناى « آهك مرده » با چيزى مانند خاكستر است كه براى پوشش آب‌انبارهاى كوچك ، گرمابه‌ها و جز اينها و هم‌چنين به عنوان محلول محكم‌كننده در كار ساختمانى به كار مىرفت ،

Lane

، 1675 ؛

I , Vullers

، 553 ؛ كريموف ، سر الاسرار ، 154 ، يادداشت 338 .

( 4 ) . كنيسة الرهى ، اين جمله در نسخهء فارسى نادرست ترجمه شده است : « ابو ريحان گويد صمغ بلاط را معدن در ميان حران و صروجست ( ! ) » .