الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٤

151 . بسبايج 1

درياها باشد . در بعضى مواضع كه كشتى را باد به قوت بر درخت بزند كشتى خرد بشكند به سبب صلابت او .

قول او [ رازى ] دلالت مىكند بر آنكه جرم او پيش از ملاقات هوا صلب و محكم باشد .

( 1 ) .

Corallium rubrum Lam .

؛ سراپيون ، 56 ؛ ابو منصور ، 74 ؛ ابن سينا ، 118 ؛ غافقى ، 182 ؛ ميمون ، 45 ؛

I , Vullers

، 241 . بيرونى در الجماهر دربارهء « مرجان » مشروح‌تر گفته است ( 171 - 181 ) .

( 2 ) . نسخهء فارسى : قولوريون بايد خواند قوراليون يا يونانى ، ديو سكوريد ،

V

، 102 .

( 3 ) . نسخهء فارسى : قوالن ، بايد خواند قرالن ، نك . يادداشت 2 .

( 4 ) . مرجان مشتق از مرگنيثا سريانى كه به‌نوبهء خود با ( مرواريد ) يونانى مربوط است .

نك .

II , Dozy

، 578 ؛ ميمون ، 227 ؛ الجماهر ، 462 ، يادداشت 8 .

( 5 ) . مواد معدنى .

( 6 ) . سپس جملهء نامفهوم : بريان ( مردم خشكى ) او را درد يا ( دريا ) اندازند .

( 7 ) . مرجان سياه

Leopathes Glolerima

؛ الجماهر ، 461 ، يادداشت 3 ، يا

Antipathes Subpinnata

؛ غافقى 182 ، ص 372 .

( 8 ) . مرواريد خرد ، قس . الجماهر ، 122 و دنبالهء آن ، نك . شمارهء 957 .

( 9 ) . وسد ، قس .

II , Vullers

، 1423 .

( 10 ) . خروهك ، قس .

I , Vullers

، 684 .

151 . بسبايج 1

151 . بسبايج 1

لغت رومى است 2 و به زبان هندى او را كهن‌كالى 3 گويند . او بيخى است كه بر جرم او گره‌ها باشد و گران‌سنگ و سخت بود ، به هيئت جانورى كه او را پارسيان « هزارپاى » 4 مىگويند مشابهت دارد و به رنگ به روين 5 مشابهت دارد .

حنين گويد كه چوب بسپايج خاك فام باشد و باريك و او را شاخ‌هاى بسيار بود ، لون او به سياهى زند و به اندك سرخى مشوب باشد . نيكوتر ازو آن باشد كه سطبرى او به اندازهء يك انگشت خرد دست باشد . چون شكسته شود جرم او زرد بيرون آيد و تلخى او به اندازهء تلخى قرنفل باشد .

ابن ماسويه گويد : نيكوترين انواع او آن است كه لون او به سرخى مايل باشد و در طعم او اندكى شيرينى باشد با عفوصت ( گسى ) به هم .