الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٤

116 . ايرسا و ايريسا 1

( 20 ) . در پى آن شعرهايى ناخوانا كه نمىتوان ترجمه كرد .

( 21 ) . اين شعرها در ابو حنيفه ( 8 ) نيز آمده است ؛ بيت اول در فرهنگ‌هاى لسان العرب (

XIV

، 44 ) و تاج العروس (

، 19 ) نيز وجود دارد .

( 22 ) . ظاهرا مربوط با « الا » ؛ اما سپس از « الا » ذكرى به ميان نمىآيد و به درستى نمىدانيم اين داستان با « الا » چه ارتباطى دارد .

( 23 ) . تاتران .

( 24 ) . نسخهء الف : على صيغة ، نسخهء پ : على صفة .

( 25 ) . جاىروب اميرى .

( 26 ) . المكنسة الاميرية .

( 27 ) * . در

Picture

، 111 درج شده است .

115 . ايدع 1

115 . ايدع 1 - خون سياوشان

ابو حنيفه مىگويد 2 : يك عرب خبر داده است كه اين صمغ سرخ است و در بسته‌هايى از سقوطرا به صحار در سرزمين عمان مىبرند .

آن را به سبب رنگ سرخ به خون تشبيه مىكنند . به گمان برخى از راويان ، اين درختى است كه بر اثر پختن ، مايعى شبيه لكّ 3 از آن بيرون مىآيد .

( 1 ) . صمغ درخت

Dracaena cinnabari Balf .

؛ ميمون ، 96 ؛ عيسى ، 10 72 يا

Daemonorops Draco Blume .

؛ ابن سينا ، 186 . نيز نك . شمارهء 438 .

( 2 ) . ابو حنيفه ، 38 .

( 3 ) . لكّ ، نك . شمارهء 953 . نسخهء فارسى مىافزايد : « ليث مىگويد : رنگ درخت بقم ( نك . شمارهء 164 ) را « ايدع » مىنامند ؛ دم الاخوين ، ( نك . شمارهء 438 ) را نيز « ايدع » مىنامند . . . » .

116 . ايرسا و ايريسا 1

اين سوسن آسمانگونى است و ريشه‌اش نيز با همين نام مشخص مىشود . به سريانى عقّارادشوشنّا 2 ، به رومى ايرينون 3 ، نيز قيرينوس 4 ، ارينوقرينوس 5 و افاميرون 6 [ ناميده مىشود ] .

ساقه‌اى دارد كه رويش گلى [ به شكل ] خميده با سه گلبرگ مىنشيند و بين آنها سه [ گلبرگ ] درشت‌تر ديگر در جهت مقابل قرار دارد ؛ آنها را رنگ‌هاى گوناگون است كه به‌طور موازى قرار گرفته‌اند : سفيد ، زرد و ارغوانى ، و رنگ آسمانى آنها را به هم پيوند