الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٣

114 . ألاء 1

( 3 ) . نسخهء الف : لا ينغر ، نسخهء پ : لا يتغير - « تغيير نمىكند » .

( 4 ) . اين شعر در ابو حنيفه ( 8 ) و لسان العرب (

XIV

، 44 ) آمده و به رؤبه شاعر سدهء هشتم نسبت داده مىشود .

( 5 ) . مكّاء جمع مكاكّى - پرنده‌اى است به اندازهء بلبل به رنگ قهوه‌اى روشن كه به آوازى دلنواز مىخواند ؛

II , Dozy

، 607 . لسان العرب ،

XV

، 290 : « اين پرنده از خانوادهء كاكلىهاست و فقط بال‌هايش رنگارنگ است » .

( 6 ) . گونه‌اى از اين شعرها در لسان العرب (

VII

، 355 ) و تاج العروس (

V

، 101 و

X

، 346 ) آمده است .

( 7 ) . ثمر السرح نك . شمارهء 535 . در اينجا اختلاط « آء » و « أ لا » روى داده است ؛ ميوهء سرح را « آء » مىنامند نه « أ لا » ( نك . شماره‌هاى 1 و 535 ) . چنين اشتباهى از فرهنگ‌نويسان قديم از جمله ليث معاصر الخليل سر زده كه الازهرى ( 895 - 980 ) به آن اشاره كرده است ؛ نك . لسان العرب ،

II

، 480 ؛

Lane

، 1345 . ابو حنيفه « آء » و « أ لا » را جداگانه با شماره‌هاى 7 و 8 ذكر مىكند و « آء » را ميوهء سرح مىداند .

( 8 ) . نسخهء الف : السرح بايد خواند للسرح ( نسخهء پ ) .

( 9 ) . به صورت سه الف و همزه « ااآء » نوشته شده كه بايد خواند « الآء » .

( 10 ) . شجر الديلى كه بايد خواند شجر الرمل ، قس . ابو حنيفه ، 8 ؛ لسان العرب ،

XIV

، 44 . نسخهء پ :

شجر الدفلى ( خرزهره ) ، همين‌گونه است در لسان العرب (

I

، 24 ) .

( 11 ) . نسخهء الف : آآءة بايد خواند ألاءة ، قس . لسان العرب ،

XIV

، 44 .

( 12 ) . در ديوان ابو نواس ( مصر ، 1898 ، ص 19 ) اين شعرها به الحسين بن ضحّك نسبت داده مىشود .

( 13 ) . يا الآء .

( 14 ) . نك . يادداشت 11 .

( 15 ) . الدمالة ، به معناى « پهن » ، فضولات دريايى و جز اينها نيز هست ؛

Lane

، 915 .

( 16 ) . اين شعرها در ابو حنيفه ( 8 ) ، لسان العرب (

I

، 24 ) و تاج العروس (

I

، 41 ) آمده و گفته شده كه ابن عنمة در مرگ بسطام بن قيس نوشته بوده است .

( 17 ) . يعنى از گذشته‌هاى دور - من ازمان عاد . عاد نزد عرب‌ها يكى از نياكان به شمار مىآمد : عاد بن عوص بن ارم بن سام بن نوح . به همين جهت هنگامى كه مىخواستند اصل قديمى چيزى را خاطرنشان كنند ، مىگفتند : العادى ؛ تاج العروس ،

II

، 437 ؛ اعلام ،

IV

، 8 .

( 18 ) . اين شعرها در لسان العرب (

XV

، 129 ) و تاج العروس (

X

، 267 ) به نقل از ابو حنيفه ، اما بدون اشاره به مؤلف ، آمده است . دربارهء غضاة نك . شمارهء 32 ، يادداشت 5 .

( 19 ) . ضالة - سدر ( عناب وحشى ) -

Zizyphus Lotus Lam .

.