الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٧
53 . اسطير اطّيقوس 1
( 2 ) . نسخه‌هاى پ و فارسى : جردانا دنيلوس ، نسخهء الف : حردانا ديناوس .
( 3 ) . الضب - سوسمار ئورومستيكس ، ابن سينا ، 797 ؛
Lane
، 1791 :
Lacerta caudiverbera
يا
Lacerta Aegyptia
. نسخهء فارسى : سوسمار .
( 4 ) * . يظنه و شرنمه ، كه بايد خواند بطنه و سرّته ، قس . نسخهء پ و ابن سينا ، 38 .
( 5 ) . فسداد من عوز ( « كاچى به از هيچى » ) .
( 6 ) . التمساح البرى نك . شمارهء 220 . اين تعريف در ديوسكوريد ،
II
، 65 وجود ندارد .
( 7 ) * * . در
Picture
، 110 درج شده است .
( 8 ) . نسخهء الف : يكون بلوذيا الى موريسا [ مورسيا ] ، نسخهء پ : يكون بلوبيقا . . . ، نسخهء فارسى :
منبت او در بحر قلزم از اود باشد تا مورسيا ، ديوسكوريد ،
II
، 65 : يوجد فى بلاد التى يقال لها غيتوليا التى من بلاد مورسيادس .
( 9 ) . طينته ( ؟ ) .
( 10 ) . السفّانون .
( 11 ) . السلاحف المائية .
( 12 ) . الحرذون يا الحردون -
Stellion
يعنى سوسمار استلّيون ، ابن سينا ، 259 ؛ ميمون ، 165 .
( 13 ) . النزك ، نسخهء ب : الترك .
( 14 ) . فرهنگ‌ها اين شعر را به حمران ذو الغصّة نسبت مىدهند ، لسان العرب ،
X
، 497 ؛ تاج العروس ،
VII
، 186 .
( 15 ) . حسل ؛ لسان العرب ،
X
، 498 . : سبحل - « سوسمار بزرگ » .
( 16 ) . فى البلاد ، لسان العرب ،
X
، 498 : فى الانام ( أنام - همه جانداران روى زمين ) .
( 17 ) . نسخهء الف : حى المدينية ، نسخهء پ : مىّ المدينية . فرهنگ‌ها اين شعر را به جاحظ نسبت مىدهند كه گويا براى زنى گفته است كه پسر ، او را به خاطر شوهرش سرزنش مىكرده است ؛ لسان العرب ،
X
، 498 ؛ تاج العروس ،
VII
، 186 .
( 18 ) . خصى الثعلب - نام ديگر گياه ثعلب ( ريشه غده‌اى گياه ) نك . شمارهء 400 .
53 . اسطير اطّيقوس 1
53 . اسطير اطّيقوس 1
به صورت اسطيرا نيز [ ديده مىشود ] و اين گياهى است مشهور به خرّم 2 اما [ به نام ] حالبى مشهورتر است زيرا ضماد آن ، ورم حالب 3 را درمان مىكند .
اما « خرم » ، و آن گلى است كه مجالس را با آن مىآرايند . به اندازهء گردو است و رنگش چيزى بين سفيد و سبز است . 4 چنان نقش و نگارهايى 5 دارد كه به وضع قرار گرفتن