الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٦

33 . ارطميسيا 1

( 1 ) .

Calligonum comosum L . Herb . Post .

؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 21 ؛ عيسى ، 20 36 ؛ اين يكى از انواع « جزگن » است ، نك . سحاب الدينوف ، فرهنگ ، 176 - 179 ؛ نيز قس . اننكوف ، 77 . تعريف‌هاى ديگرى نيز ديده مىشود :

I , Dozy , Ephedra

، 18 .

( 2 ) . الرمث -

Haloxylon articulatum Boiss . ; Haloxylon shweinfurthii Asch .

، يعنى يكى از انواع تاغ ، نك . ميمون ، 150 ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 36 . احتمالا

Caroxillon articulatum

است .

I , Dozy

، 557 ؛

Stein

، 900 .

( 3 ) . اين‌گونه است در نسخهء الف .

( 4 ) . ابو حنيفه ، 9 .

( 5 ) . الغضا . در فرهنگ‌ها هم‌چون نوعى بته شرح داده مىشود كه بر اثر سوختن ، شعلهء پرحرارتى مىدهد ،

Lane

، 2269 . برخى از پژوهشگران آن را همچون تاغ سفيد -

Haloxylon persicun Bge

تعريف مىكنند ؛ ابن فضلان ، 173 ؛ يادداشت 119 .

( 6 ) . يا « فلس مانند » : اهدب الاوراق .

( 7 ) . الخلاف البلخى -

Salix caprea L .

؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 33 ، نيز نك . شمارهء 403 .

33 . ارطميسيا 1

33 . ارطميسيا 1 و ارطماسيا

به سريانى شواصرا 2 ، به عربى قيصوم 3 ، با صاد يا با سين ، [ ناميده مىشود ] .

بشر الفزارى مىگويد : [ اين ] - جثجاث 4 و ابرطا 5 است . دربارهء قيسوم گفته شده است كه اين - شيح است . [ اين گياه ] به فارسى بلنجاسپ 6 و برنجاسپ 7 و بوى مادران 8 ناميده مىشود . به برنجاست 9 با « را » و « لام » نيز معروف است . به زبان سجستانى بربير 10 است .

در كتاب‌ها گاهى مروشيران ديده مىشود و در كتاب صهاربخت - مرو اردشيران 11 و اين - بوى مادران است .

ابو حنيفه مىگويد : [ قيصوم ] از گياهانى است كه در جلگه 12 [ مىرويد ] ، برگ‌هاى فلس مانند دارد ، روى ساقه رشد مىكند و دراز مىشود ، نزديك برگ‌ها توده‌اى از گل‌آذين‌هاى ريز و زرد جاى دارد .

در يك كتاب [ گفته شده است ] : اين - گياهى شبيه افسنتين است . داراى رطوبتى است كه به دست مىچسبد . 13 نوعى از اين [ گياه ] با شاخه‌هاى كوتاه‌تر و برگ‌هاى درشت‌تر وجود دارد كه داراى گل‌هاى ظريف‌تر و ريزتر [ به رنگ ] سفيد و زرد است و