الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠١

26 . أرزة 1

( 3 ) . اريزون - يونانى ، ديوسكوريد ،

II

، 95 .

( 4 ) . نسخهء الف : رزّا ، قس .

I , Low

، 733 .

( 5 ) . يا برنج ،

I Dozy

79 ؛ اين‌گونه خواندن يقينا درست‌تر است زيرا بيرونى شكل « كرنج » را نيز مىآورد كه تا امروز « گرنج » تلفظ مىشود ؛ قس . يادداشت 7 .

( 6 ) . الشبه ؛ « برنز » نيز « برنج » ناميده مىشود . دربارهء برنج ( آلياژ ) نك . شمارهء 142 .

( 7 ) . نسخهء فارسى : و اهل ماوراء النهر كرنج [ گرنج ] گويند .

( 8 ) . چاول ، قس .

Platts

، 420 .

( 9 ) . شالى . در زبان ازبكى [ و در فارسى ] نيز همان است ( در زبان روسى : شالا ) .

( 10 ) . يا آرد جو - دقيق الشعير نك . شمارهء 606 .

( 11 ) . نسخهء الف : و كيف ، نسخهء پ : يوضف ( ؟ )

26 . أرزة 1

26 . أرزة 1 - سدر ، صنوبر

مىگويند كه [ ارزة ] به رومى اغروسطوس 2 و مروسيا 3 ، به سريانى يبلا 4 و شعيعاديمّا 5 ، به فارسى فرزدجويبار 6 ، به عربى حشيشة ناميده مىشود . اين‌چنين است در برخى از كتاب‌ها . لكن نزد فرهنگ‌نويسان ، ارزة در زبان عرب به معناى « صنوبر كوچك » 7 است و فرزدجويبار نامبرده به فارسى ، به معناى ثيل ( مرغ 8 ) است .

ابو حنيفه مىگويد 9 : ارز صنوبر نر است ، بار نمىدهد اما از ريشه‌اش صمغ 10 خارج مىشود .

الخليل مىگويد : ارزه - عرعر است . در روايات [ گفته مىشود ] 11 : « مثل مؤمن به مثل گياه نورسته 12 مىماند : باد گاهى به اين سو و گاهى به آن سو خمش مىكند . اما مثل كافر به مثل صنوبر مىماند : تا يكباره سرنگون نشده ، محكم بر زمين ايستاده است 13 » .

( 1 ) .

Cedrus Libani Bar

( سراپيون ، 470 ) ، يعنى سدر لبنانى ، يا

Pinus halepensis Mill .

( ميمون ، 2 ) ، يعنى كاج حلب يا اورشليم ( اننكوف ، 254 ) ، يا

Picea excelsa Link .

( عيسى ، 15 139 ) يعنى صنوبر .

( 2 ) . اغروسطوس - يونانى - اما اين به يونانى به معناى مرغ است ، نك . شمارهء 22 ، يادداشت‌هاى 7 و 8 . نيز قس . شمارهء 819 .

( 3 ) . نسخهء الف : مروسيا ( ؟ ) .

( 4 ) . نسخهء الف : يبلا قس .

Low , Pf .

، 182 ، نسخهء فارسى : فيلا .