الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠١
حنين بن اسحق « 428 » ( 808 - 873 )
مأمون ( 813 - 833 ) به مديريت « بيت الحكمه » گماشته شد و رهبرى و كار بزرگ ترجمهء آثار دست‌نويس يونانى گردآمده را به زبان‌هاى عربى و سريانى به دست گرفت . در دوران حكومت متوكل ( 847 - 861 ) به عنوان مترجم و پزشك به اوج شهرت رسيد .
حنين در سال 260 / 873 در بغداد درگذشت . « 431 »
ترجمهء آثار علمى يونانى جاى عمده را در خلاقيت حنين بن اسحق اشغال مىكند و در اين راه ، پسرش اسحق ، خواهرزاده‌اش حبيش « 432 » و شاگردانش عيسى بن يحيى ، موسى بن خالد و ابو عثمان سعيد بن يعقوب الدمشقى با وى همكارى مىكردند . « 433 » حنين معمولا از يونانى به سريانى ( گاهى نيز مستقيما به عربى ) ترجمه مىكرد و سپس حبيش و عيسى ترجمه‌هاى عربى را آماده مىكردند يا اينكه ترجمه عربىاش را به سريانى نقل مىكردند . ترجمه‌هاى حنين بن اسحق و شاگردانش روىهم‌رفته نقشى بزرگ در جذب ميراث باستان بازى كرده و نشانهء پيشرفت زيادى در تاريخ علم بوده است . « 434 » آنها سهم بزرگى در كار ايجاد اصطلاحات علمى در زبان عربى به‌ويژه در رشتهء داروشناسى داشته‌اند و اكثر نام‌هاى مواد دارويى كه آنها وضع كرده‌اند در ادبيات پزشكى عرب پايدار مانده است .
حنين بن اسحق تقريبا همهء آثار جالينوس « 435 » ، آثار گوناگون بقراط ، افلاطون ، ارسطو ، ديوسكوريد « 436 » ، بطلميوس ، اوريباسيوس و پولس را ترجمه كرده است . حنين در كنار ترجمه ، خود نيز دست به كار تأليف ، به‌ويژه در پزشكى مىزده است . او مؤلف فرهنگ « تفسير واژه‌هاى يونانى به سريانى » است كه « بر بهلول » « 437 » فرهنگ‌نويس تماما از آن استفاده كرده است . حنين روىهم‌رفته بيش از يك‌صد و پنجاه ترجمه و در حدود
( 431 ) . اشتروماير ، نقل از اثر ، 579 ؛
XII , Maim
؛ بروكلمان ،
I , GAL
، 205 . در ديگر منابع ، تاريخ درگذشتش را سال 264 / 877 ذكر كرده‌اند ؛ نك . ابن ابى اصيبعه ،
I
، 190 ؛ حنين ،
XXII
.
( 432 ) . دربارهء آنها نك . همين‌جا ، ص 103 و 109 .
( 433 ) . حنين ،
XXII
؛ بروكلمان ،
I , SB , GAL
، 369 - 370 ؛ سارتون ،
I
، 613 .
( 434 ) . سارتون ،
I
، 611 .
( 435 ) . نك . همين‌جا ، 82 .
( 436 ) . نك . همين‌جا ، 75 .
( 437 ) . نك . همين‌جا ، ص 172 ، يادداشت 158 .