انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٢٣

[ در تاثير تربيت زير نظر شيخ راستين ]

گشت از تبديل او مبدل جهان * نوع ديگر شد زمين و آسمان

375 مىنمايد اين جهانش در نظر * شكل ديگر صاف و روشن چون قمر

مىبرد نونو ز عالم هر زمان * خط نادر كان نيايد در بيان

عرش و كرسى لوح و حورا و ملك * مىنمايندش معين بر فلك

378 نورها تابان ازين يم موج‌موج * مىرسند از اوج بىسو فوج‌فوج

باغ‌ها و قصرها و نهرها * در جهان روح بىچون شهرها

صد هزاران نوع ازين بىعد و حد * مىنمايد ديده او را احد

381 نى كه طفلان را بود روشن دو چشم * همچو ما آگه نيند از صلح و خشم

هريكى را دانش و فهمى بود * لايق خود فكرت و وهمى بود

آسمان را طفل كى داند ز كيست * يا زمين و نيك و بد از بهر چيست

384 كى برد از صنع ره سوى خدا * چون نداند حكمت هر صنع را

ليك اندر ديده عاقل جهان * مىنمايد نوع ديگر هر زمان

هرچه عاقل بيند اندر نيك و بد * هست از آن محجوب طفل بىخرد

387 رتبت هر شخص را آن طفل خرد * مىنداند كيست صاف و كيست دزد

كيست دانا كيست نادان در جهان * كيست محبوب و عزيز و كى مهان « 1 »

غير عاقل اين نداند نيك دان * زانكه اين تمييز عقل است اى جوان

390 همچنين چون عقل محو عشق شد * حال او برتر ز زهد و فسق شد

شد مبدل ظلمت نفسش به نور * كرد چون مردان از اين عالم « 2 » عبور

نام مردان زين سبب ابدال شد * هريكى را قال عين حال شد

393 كاندر ايشان هستى نارى نماند * در دل و جانشان بجز بارى نماند

اين‌چنين معنى نيامد در سخن * هست اسرار علوم من لدن

هركه اين را خواند و با اين كار كرد * جان خود را منبع اسرار كرد

396 بحر بىحد گشت قطره جان او * يك تسو « 3 » باشد جهان از كان او

لب ببندم چون سخن اينجا رسيد * گرچه خود هست اين سخن از عين ديد

بعد ازين بىحرف و صوتى گويم اين * بىزبان و بىتفكر جويم اين

399 زانكه آن‌سو مىنگنجد جان و تن * محض ديدن باشد آنجا علم و فن

شرح سر اين بود بىحد بلند * كى رسد آن سوى فكر چون كمند

( 1 ) - مهان : خوار كرده شده ( 2 ) - مج : مردان اين عالم ( 3 ) - تسو : يك بخش ، سهم ، قسمت