انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ١٩

[ در بيان آنكه آدمى در مقام خاكى اختيارى نداشت و . . . ]

چون شود از تو ولى راضى بدان * صد چنان يا بى ازو اندر جنان

285 پا فرو رفتن به گنجى اين بود * كز تو آن مرد خدا راضى شود

دايما مىجوى مردى را ز جان * از صميم دل هويدا و نهان

بوكه دريابى « 1 » اگر بختت بود * زو مراد و كام تو حاصل شود

288 آن برى از وى كه در وهمت نبود * نى چنان دولت ز كس گوشت شنود

گرچه از طاعات و كوشش صد عطا * در درون خويش بينى بىغطا « 2 »

ليك آن كز مرد حق هر دم برى * پيش آن سر باشد اين‌ها سرسرى

291 پيش آن بخشش بود اين‌ها قليل * پيش دريا رو مگو از رود و نيل

وصف مردان مىنگنجد در بيان * ترك گفتگو كنم بندم دهان

زانكه آن اوصاف مىنايد به گفت * كس چنين گوهر از آن دريا نسفت

294 نادرى آنجا رسد بعد از جهاد * كم كسى را آن رسيدست از عباد

بگذرم زين گفت گويم وصف راه « 3 » * تا به حق آرند از شيطان پناه

بشنويد اين را ز جان اى طالبان * دل مبنديد از جهالت در جهان

297 كين جهان دام است و ذوقش دانه‌ها * در چنين دامى نيفتيد از عمى

از فريب و مكر او آگه شويد * زود بگريزيد و در اللّه « 4 » رويد

تا بگيرد حق ز رحمت دستتان « 5 » * بركشد بالا برد زين پستتان « 6 »

300 ذوق دنيا مىفريبد خلق را * تا ببرد پى محابا حلق را

حلق معنى را كه آن صدق است و دين * مىبرد بىتيغ هر دم آن لعين

حلق تن سهل است چون قربانى است * حلق دين در آدمى ربانى است

303 اين نماند وان بماند تا ابد * گير آن را تا بمانى با احد

عزت انسان ز دين دان نى ز تن * شخص خود دين است و اين تن پيرهن

شخص چون باقى است جامه گر رود * جامه‌هاى ديگرش حاصل شود

306 نى تو اندر خواب در شهر دگر * مىشوى گردان به هر بامى و در

تن « 7 » چو شد در خواب « 8 » جان با صد صور * مىنمايد خويشتن را اى پسر

گاه پير و گه جوان « 9 » همچو ماه * گاه همچون بنده و گه همچو شاه

( 1 ) - مج : دريا بيش ، ( 2 ) - مج : دايما ، ( 3 ) - مج : بگذرم زين گفت‌وگويم وصف ره ( 4 ) - مج : حضرت ( 5 ) - مج : دستشان ( 6 ) - مج : پستشان ( 7 ) - مج : نى ( 8 ) - نسخه اساس خاب نوشته كه غلط است ( 9 ) - مج : جوانى