انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

تعليقات و توضيحات

گفت قايل در جهان درويش نيست * ور بود درويش آن درويش نيست

هست از روى بقاى ذات او * نيست گشته وصف او در وصل هو

دفتر سوم

در فقيرى كوس تم الفقر فهو الله بزن * در فقيهى پاك باش از انهم لا يفقهون

ديوان

ص 166 س 21 ، من ايقن بالخلف جاد بالعطية ، در مجموعه امثال جزو احاديث نبوى و در نهج البلاغه منسوب به مولاى متقيان على عليه السلام ذكر شده است . شرح نهج البلاغه ج 4 ص 308 ، مولوى در دفتر دوم چنين مىسرايد :

گفت پيغمبر كه هركس از يقين * داند او پاداش خود در يوم دين

كه يكى را ده عوض مىآيدش * هر زمان جودى دگرگون زايدش

- گفت پيغمبر كه جاد فى السلف * بالعطية من تيقن بالخلف

« دفتر سوم »

ص 168 ب 3616 مص 2 ، راه نبود جز شه ما زاغ را . . . ماخوذ از ى 17 س 53 نجم : ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى ، نلغزيد ديده و نه سركشى كرد . در اين آيه موضوع پيامبر اكرم ( ص ) مطرح شده است و سلطان ولد هم در چند بيت همين مطلب را اشاره مىكند . شه ما زاغ : استعاره از براى پيامبر اكرم است .

ص 169 ب 3634 ، نى كه دنيا را لعب فرمود حق . . . اشاره به ى 36 س 47 ، محمد : إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ ، جز اين نيست كه زندگانى دنيا بازى و هوسرانى است . اين مطلب در آيات ديگر قرآن بيان شده است ، از جمله : 32 / 6 - 64 / 29 - 20 / 57

ص 169 ب 3655 ، اين قدر هم كارض دارد از نبات * ز آسمان است آن نوا و آن حيات ، اشاره است به اعتقاد قدما كه مىگفتند : مواليد ثلاثه از ازدواج آباء علوى با امهات سفلى به وجود آمده‌اند .

ص 170 ب 3679 ، أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ گفت حق : اشاره به ى 261 س 2 ، بقره : مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ ، مثل آنان كه بخشند مال خود را در راه خدا مانند دانه است كه بروياند هفت خوشه در هر خوشه صد دانه . . .