انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٣١٢

[ در پرورش دين ]

امر حق را كن قبول و كار كن * گر تردد آيد استغفار كن

6927 مؤمنان از تجربه عالم شدند * ليك پيش از تجربه جاهل بدند

در عمل ديدند آنچه ديدنى است * هم شنيدند آنچه آن بشنيدنى است

جمله برده از عمل موعود را * جمله ديده موجد و موجود را

6930 رو عمل كن بگذر از بحث دراز * تا شود مكشوف و پيدا بر تو راز

دانه چون كارى نه برها مىدهد * خاك در معدن نه زرها مىدهد

نى ز خاك كان نواها مىبرى * نى ز شاخ و برگ برها مىبرى « 1 »

6933 بىشمر چون هست ازين‌ها در جهان * هست چو نيش از همه خلقان نهان

عقل را در دانش آن راه نيست * جز ولى از سر آن آگاه نيست

از عمل او را رسد « 2 » اين‌گون نظر * تا شد او از جمله اشيا باخبر

6936 باش پس اندر عمل مشغول تو * تا شوى پيش خدا مقبول تو « 3 »

همچنين در جمله اشيا مىنگر * در بد و در نيك و اندر خشك و تر

هست اندر هر شيئى نفعى جدا * كرده پنهان اندرو صنع خدا

6939 از عمل آن نفع پيدا مىشود * بد حقير و نيك و الا مىشود

باش پس اندر عمل مشغول تو * تا شوى پيش خدا مقبول تو

تا رسى اندر كنوز بىكران * تا نميرى و بمانى جاودان

6942 جنت باقى ترا حاصل شود * جان تو با نور حق و اصل شود

آن جهان را بينى اندر اين جهان * ملك وحدت بىدوى گردد عيان

رو بپرور طاعت حق را چنين * تا ببالد بر دهد بُرهاى « 4 » دين

6945 نى كه هر دانه چو يابد قوت خود * از هوا و آب و تاب خور مدد

سر زند از زير خاك اندر هوا * زان غذا گردد ورا نشو و نما

تا شود آخر درخت ميوه‌دار * جنس اين هر سوى بنگر بىشمار

6948 مىببالد هر يكى از قوت خود * بىعدد مىبين چنين از نيك و بد

دانه طاعات هم بدهد ثمر * در رياض دل در آخر بىشمر

چون نكارى پس شوى محروم ازين * بينوا مانى يقين ز انوار دين

( 1 ) - مج : خورى ( 2 ) - مج : رسيد ( 3 ) - بجاى اين بيت بيت ديگر در مج آمده است : اين مثال آمد نه مثل اى مرد راه * تا ازين گفتن كنى رو در إله ، و بيت 6936 در 6940 تكرار شده است . ( 4 ) - بر : گندم