انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٢٨١

[ حق تعالى آفتاب و ماه و ستارگان را آفريد جهت . . . ]

خود نه‌اى خالى ز دستش يك زمان * گاه از وى خايفى گه در امان

از خرى گويى نمىبينم ورا * اى ازو گردان چو سنگ آسيا

6255 جملگى خود اوست ديده باز كن * در فضاى نور او پرواز كن

غير او منگر اگر دارى بصر * بين ورا در هرچه اندازى نظر

حق « 1 » ز هر صنعى نمايد خويش را * نور بخشد چشم نيك‌انديش را

6258 ديده‌اى كز صنع صانع را بديد * روى خافض « 2 » را و رافع « 3 » را بديد

دست قدرت را چو ديد او بىحجاب * كآنچه آمد از خدا باشد صواب

جمله بر جاى خود آمد هرچه كرد * از غم و شادى و از درمان و درد

6261 ديده « 4 » از كردار روى كردگار * گشت از آن ديدار او را كاروبار

چونكه گشت از ديد صنع اندر مزيد * مىنبيند غير حق چون بايزيد

هركس از كردار پيدا مىشود * بد به پست و نيك بالا مىرود

6264 يك شود از فعل بد مخذول و رد * يك ز نيكى خوب و مقبول احد

علت ديدار چون كردار شد * يك عزيز از كرد و ديگر خوار شد

هر دو از كردار خود ظاهر شدند * گرچه بىفعلى نهان چون سر بدند

6267 پس خدايى كاين همه كردار ازوست * چرخ اخضر روز و شب دوار ازوست

جمله كرد اوست تنها بىشريك * هم نهان و هم هويدا بىشريك

نيست كس را مدخلى در كار او * هيچ نوعى در سفول و بر علو

6270 بر تو چون مانده است پوشيده عجب * چون همه كردارها آمد ز رب

چون سبو پرى از آن بحر عذاب * بىخبر همچون سبو از لطف آب

چون سبو و خم « 5 » آمد ذات تو * بىخبر از آب و خود آب اندرو

6273 نور خور در خانه و ديوار و در * خانه و ديوار و در زان بىخبر

خلق نادان را چنين مىدان يقين * همچو حيوانند گردان بر زمين

غير خواب و خور ندانند از خرى * نيستشان حظى ز علم آن سرى

6276 جملگى خود اوست كوران بىخبر * حاضر و پيداست ليكن كو بصر

پيش كورى گر « 6 » نشيند خوب‌رو * بىحجابى خوش به يك جا دو به دو

كور را حظى نباشد زان جمال * يك بود پيشش فراق و هم وصال


( 1 ) - مج : چون ( 2 ) - خافض : خواركننده ( 3 ) - رافع : بالابرنده ( 4 ) - مج : ديد ( 5 ) - مج : خنب ( 6 ) - اساس : كو