انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٩

[ در تفسير آيت : وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ

تفاوت نماند اين تفاوت « 1 » در راهست ، در منزل تفاوت و مرتبه نيست همه يكند . در وصف اهل منزل مىفرمايد كه : لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ « 2 » . پس هر دو بجاى خويش است آن وصف طالبان است و اين وصف واصلان . و اين معنى كه مىفرمايد كه : المخلصون على خطر عظيم ، غوره كه سوى انگورى مىرود يا سنگى كه سوى لعلى سير مىكند چون هنوز در راهند ، ممكن است كه غوره را از رز ببرند و يا سنگ را از تاب آفتاب جدا كنند و چون جدا شوند به مقصود نرسند پس در خطر باشند . ليكن چون غوره تمام انگور شود و سنگ كلى لعل گردد ؛ اگر ايشان را از رز و آفتاب جدا كنند ديگر ايشان را خطرى نباشد و خوفى نماند كه : أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ « 3 » .

طالبان را هست رتبت در مقام * تا به منزل آمدن از « 4 » ره تمام

5976 بر مثال غوره هر سالك رود * سوى انگورى كه تا شيرين شود

هر يكى را در روش حالى دگر * يك بود دور و يكى نزديكتر

تا رسيدن در ميانشان فرق‌هاست * چون رسيدند از ميان آن فرق خاست

5979 آنكه در راه است جنس اولياست * ز اهل منزل نيست گرچه ز اصفياست

جنس ايشان است ليكن در ره است * چون رسد در شهر جان زان پس شه است

مخلص است و باشدش در ره خطر * از حرامى خوف دارد در سفر

5982 ليك چون آيد به منزل از ره او * در امان بىخوف شيند با شه او

چون رسيد او از سفر سوى « 5 » حضر * بعد از آن باشد هميشه بىخطر

غير اين دو جنس ايشان نيستند * زانكه كل جسم‌اند « 6 » و بىمعناستند

5985 طالبان را قدر باشد پيش حق * آنكه طالب نيست دون است و خلق

طالبان را دان تو جنس واصلان * زانكه ايشان مىشوند آخر همان

هست طالب كرّه و و اصل چو اسب * پس تفاوت اين قدر باشد فحسب

5988 نى كه كرّه مىشود اسب اى جواد * فهم كن اين تا رسى خوش با مراد

لا نُفَرِّقُ هست وصف واصلان * جمله بىخوف‌اند از حق در امان

جمله يك چيزند چون باد صبا * كى شود يك چيز دو و از هم جدا

5991 آنكه « 7 » يك چيز است هرجا كان رود * كى به هر جايى ورا نامى شود

هر طرف كان آب مىگردد روان * زير و بالا تو همان آبش بدان

( 1 ) - مج : مراتب ( 2 ) - ى 136 س 2 ، بقره مج : و نحن له ، ( 3 ) - ى 62 س 10 ، يونس ( 4 ) - مج : در ( 5 ) - مج : اندر ( 6 ) - مج : جسم محض ( 7 ) - مج : آب