انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٣

[ انبيا و اوليا عين ذكر هستند كه فرمود : إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ

گفت إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا خدا * ما فرود آورده‌ايم اين ذكر را

5142 ذكر را ما حافظيم از هر گزند * تا گشايد پند ما از خلق بند

ذكر مردانند مىدان اين يقين * زان كزيشان شد طريق حق مبين

لفظ قرآن نه از پيمبر شد پديد * تا كه از وى نيك و بد آن را شنيد

5145 سربه‌سر ذكر است و فكر است آن ولى * زو شود از كار بر خلقان جلى

پس ولى را ذكر دان بگذر ز تن * چونكه او را نيست غير ذكر فن

غير ذكر و فكر در وى نيست چيز * جملگى ذكر است و فكر است آن عزيز

5148 ذكر چون قطره است و او درياى ذكر * گر ترا عقلى است « 1 » دريابش به فكر

ذكر او بسيار و ذكرت اندكى * پيش فكرش هست فكرت اندكى

مىپرد فكرش وراى فرش و عرش * فكر تو پران شده بر گرد فرش

5151 فكر او عنقا و فكرت همچو زاغ * فكر او خورشيد و فكرت چون چراغ

هست فرقى در ميان اين دو فكر * فكر تو چو بيوه و فكرش چو بكر

پس مكن خود را تو با مردان قياس * پيش آن ديبا تو هستى چون پلاس

5154 مر ولى و ذكر را يك چيز دان * زانكه فرقى نيست هيچ اندر ميان

آن همين است اين همان در خاصيت * زانكه دارد هر دو يكسان ماهيت

گر نهى يك چيز را صد نام تو * كى شود يك چيز از گفت تو دو

5157 انبيا و اوليا خود نام‌هاست * جمله در صورت مثال جام‌هاست

جام‌ها معدود و آن باده يكى است * هركه او يك را دو گويد در شكى است

باشد او غافل ز باده همچو طفل * پيش او يكسان بود صافى و ثقل

5160 دو نگويد باده را آن باخرد * گر كنند اندر ظروف نيك و بد

انبيا را صالح و مؤمن بخواند * اوليا را صادق و موقن بخواند

ليك يك نورند در معنى همه * يك سخن گفتند در دعوى همه

5163 هرچه گفت آن اولين گفت اين « 2 » دوم * بىخلافى همچنان بىبيش‌وكم

دعوى و معنى جمله بوده يك * از يقين گفتند آن را نى ز شك

گرچه بنمود آن به ظاهر مختلف * جمله را تو راست دان همچو الف

5166 معنى جمله يكى بد از قدم * جمله بنهادند هم يكسان قدم

از طريق لفظ و اسما مختلف * در حقيقت جمله يكسان مؤتلف

( 1 ) - مج : عقل است ( 2 ) - مج : آن