انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ١٦٤

[ در توصيف پنج حس ظاهر و پنج حس باطن آدمى ]

ور شنودى نفس كافر را ز جهل * دان كه افكندت مبين اين را تو سهل

مىكند نفس تو با تو اى « 1 » دنى * اين‌چنين صد نوع مكر و رهزنى

3528 چون مطيع او شوى غالب وى است * ور مطيع او نگردى لاشى است

راه حق اين است اگر ره مىبرى * خون او بايد كه چون شكر خورى

تا سر او را نبرى در نبرد * دايما باشى ز مكرش پر ز درد

3531 همچو خانه شيشه‌گر طاعات تو * مىرسد از شيشه‌ها راحات تو

نفس چون بيند كه هستى بر صواب * مىبرى ز ان شيشه‌ها اجر و ثواب

بىتوقف شيشه‌ها را با لگد * او زند در حال و خردش بشكند

3534 شيشه‌هاى طاعتت را چون شكست * از بلندى دان كه افكندت به پست

پس سر او را ببر تا وارهى * تا ز دام مرگ او بيرون جهد

بعد از آن ايمن ببرى راه را * دم‌به‌دم بينى عيان اللّه را

3537 پيش چشم جان خود چون پرده‌اى * با خدا صافى و با خود دُرده‌اى

از ميانه تو برون رو نيست شو * تا ببينى خويش را درياى ضو

همچو ابرى بر رخ چون بدر خود * بىتن خاكى ببين در صدر خود

3540 كه تو آن نورى نه نارى نيك دان * نفس نارى را ز خانه خود بران

زانكه نفست دشمن اين خانه است * نيست خويش و « 2 » دشمن و بيگانه است

دشمنت را دور كن با او مشين * زانكه اين نفس است دشمن دار دين

3543 خان‌ومان مؤمنان دين است « 3 » و بس * مال و ملك مؤمنان اين است و بس

عزت انسان ز دين است اى عزيز * چونكه دينش رفت نرزد هيچ چيز

عقل را كن يار و نفست را بران * نفس بد پرده است زودش بر دران

3546 هستيت پرده است اندر پيش جان * پرده چون خيزد شود جانان عيان

نفس با جان مىنمايد يك وليك * چشم بگشا فكر كن بنگر تو نيك

در حقيقت يك نباشد اى فتى * همچنان‌كه چرك اندر جامه‌ها

3549 تا نشويى چرك را ز اب جهاد * كى شود مقبول يزدان چون عباد

زنگ را از آينه بايد زدود * تا درو پيدا شود حسن ودود

نيست پنهان از كسى آن آفتاب * ليك چشم توست بسته از حجاب

3552 چون حجاب از چشم برخيزد عيان * غير آن رو را نبينى در جهان

( 1 ) - مج : اين ( 2 ) - مج : خويشت ( 3 ) - مج : اين است