انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٠.١٨

د - بيان داستان

گندم از گندم برويد جو ز جو

گندم ار كارى همان را بدروى * ور تو جو كارى برى جو اى غوى

ب 3079

از كوزه برون همان تراود كه دروست

قدر بخشش را ز بخشنده بدان * « چيست در كوزه تلابد زو همان »

ب 3018

د - بيان داستان

د - بيان داستان

تجسم بخشيدن به معانى كارى دشوار است مخصوصا وقتى كه موضوع طرح شده مسائل عرفانى و يا متافيزيكى باشد به همين رو غالب عرفا براى فهم سخن در مستمع - كه اكثر مردم عادى بودند - از داستان استفاده مىكردند . سلطان ولد هم در سخن خود از اين شيوه بهره جسته است . گاهى يك داستان كامل را نقل مىكند و گاه به واقعه تاريخى اشاره دارد . در سراسر انتهانامه مواردى كه يك داستان به صورت كامل ذكر شده است بيش از 5 داستان نيست كه سه داستان آن را از مثنوى پدرش اخذ كرده است .

1 - داستان بسيار معروف موسى و شبان . مولوى اصل داستان را در 56 بيت و ولد در 30 بيت سروده است . ر ك . ابيات 1175 - 1194 و 1280 - 1289

2 - داستان زندانى مفلس و اعلان افلاس او ، مندرج در دفتر دوم ص 52 در 51 بيت ، اين داستان را ولد در 26 بيت سروده است . ر ك . ابيات 1725 - 1750

3 - داستان ستون حنانه مولوى در 7 بيت در ص 24 دفتر اول سروده است و ولد در 9 بيت ؛ ر ك .

ابيات 2120 - 2128 .

دو داستان ديگر كه ماخذ آن را در مثنوى نيافتم .

1 - آمدن اعرابى به پيش پيغمبر ( ص ) كه من فاسق و ليكن عاشق تو هستم ر ك . ص 120 ب 2540 به بعد

2 - مردى كه به دنبال خضر به كار سقايى مشغول شد ر ك . ص 284 ب 6328 به بعد

براى مقايسه زبان مولوى و سلطان ولد برخى از ابيات داستان موسى و شبان در اينجا ذكر مىشود .

مولوى

ديد موسى يك شبانى را به راه * كو همىگفت اى گزيننده إله

تو كجايى تا شوم من چاكرت

سلطان ولد

قصه موسى مگر نشنيده‌اى * در گدارويى از آن پيچيده‌اى

ناگهان يك روز موسى كليم