انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ١٢٦

[ در وجود انسان لشكرهاى بىشمارند رحمانى و شيطانى ، و تفسير آن ]

2664 وز هزاران نوع بىحد و كران * اين تمامت را ز يك جان زنده دان

هر يكى پوشيده زان جان خلعتى * هر يكى نوشيده نوعى شربتى

گر به شرح اين در آيم اى پسر * بگذرد صد قرن و اين نايد به سر

2667 حاصل اين را دان كه جمله از يكى * زنده‌اند اهل دو عالم بىشكى

ليك آن جان كاصل جمله جان‌هاست * مىتواند هر كژى را كرد راست

محض دوزخ را كند جنت به حكم * عين رحمت را كند محنت به حكم

2670 از فلك زير آورد ابليس را * و از زمين بالا برد ادريس را

قادر مطلق بود بر هر محال * كل محالات است آن شه را فعال

از چنان قادر مبر اوميد را * كو ز خود بهتر كند ناهيد را

2673 گر بخواهد زخم‌ها مرهم شود * ور نخواهد شادمانى غم شود

پس بگير او را و دل در كس مبند * زو پسنديده شوى زو ناپسند

ليك اگر خدمت كنى اينجا ورا * شاهيت بخشد در آن باقى سرا

2676 تا رسى زان بندگى اندر مراد * هم شمارندت ز سلك آن عباد

كه ز جان حق را عبادت كرده‌اند * گنج‌هاى بىحد از حق برده‌اند

هر يكى گشته ز جود او غنى * قدر و عزت برده از وى هر دنى

2679 ذره‌اى را كرده لطفش آفتاب * آفتاب از قهر او گشته خراب

قادر است او هرچه خواهد آن شود * جان ز حكمش تن شود تن جان شود

پس ز حق خواهيد دايم در دعا * تا برد ز اسفل شما را بر علا

2682 هرچه خواهيد آن رسد « 1 » از حق يقين * از زر دنيا و از انوار دين

حاجتت با هرچه باشد آن دهد * جان بجو از حق نه تن تا جان دهد

قاضى الحاجات خود حق است بس « 2 » * پس ز حق حق را بجو در هر نفس

2685 قوت جان از وى رسد هم قوت تن * دون و عالى زنده‌اند از ذو المنن

اى خنك جانى كه باشد قوت او * هر دمى بىپرده از ديدار هو

هرك را همّت بود جويد ورا * روز و شب از جان و دل در دو سرا

2688 غير وصل حق نجويد جان او * جزو جزوش باشد اندر جست‌وجو

جز هواى حق نباشد در دلش * اندرون اين تن آب و گلش

هم تنش گردد ز نور دل چو جان * تا شود سويش روان همچون روان

( 1 ) - مج : رسيد ( 2 ) - مج : و بس