انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ٠.١٥

الف : استناد به آيات قرآنى و احاديث نبوى

است ، بلكه استغراق در آيات كلامش را معطر به رايحهء ، آيات الهى كرده است بدون اينكه قصد قبلى در كار بوده باشد . اما در موارد ديگر :

1 - گاه اصل آيه يا حديث به‌طور كامل و يا بخشى از آنها به‌طور مشخص ذكر شده كه اين بيشتر در مقدمات منثور است . به عنوان مثال :

در بيان آنكه ظلمها و ستمها بر خود تو مىكنى چنان كه در قرآن مجيد مىفرمايد كه : وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ . . . ص 47

در بيان اين معنى كه حق تعالى مىفرمايد : فالِقُ الْإِصْباحِ ، فلق شكافتن است حق تعالى صبح را مىشكافد . . . ص 14

. . . اگر مال روى زمين را خرج كنند ميان ايشان اتحاد حاصل نشود كه : لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ، الفت آن است كه از ازل حق كرده باشد . . . ص 70

در بيان آنكه اولياى حق از عزيزى و بزرگى زير قبه‌هاى رشك حق‌اند تا كسى غير حق ايشان را نبيند و نداند . چنان كه مىفرمايد كه : اوليايى تحت قبابى لا يعرفهم غيرى . ص 74

در معنى آنكه در كار دنيا دوستى ميان دو كس از آن باشد كه جان هر دو در آن عالم از يك معدن بوده باشد چنان كه مصطفى مىفرمايد كه : الناس معادن كمعادن الذهب و الفضة ، و چون . . . ص 70

2 - در برخى موارد يك كلمه يا دو كلمه را از يك آيه يا حديث گرفته و كلام خويش را به آن مدلل ساخته است براى نمونه به بعضى ابيات نظر مىكنيم :

اذكُروا اللّه گفت يزدان در كلام * تا رسى از ذكر آخر در مرام

ب 162 ، اشاره به ى 41 س 33 ، احزاب

گفت غَرّتهُم حيات اين جهان * در كلام خود خداى رازدان

ب 169 ، اشاره به ى 70 س 6 ، انعام

گفت فيها تَشتَهى الانفُس خدا * هم تَلَذُّ الاعيُن آنجا از لقا

ب 115 ، اشاره به ى 71 س 43 ، زخرف

يُؤمنون بِالغَيب گفت اندر نبى * پس فزا ايمان خود را اى فتى

ب 157 ، اشاره به ى 3 س 2 ، بقره

صَلِّ انَّك لَم تُصلّ يا فتى * كين نمازت را نه صدق است و صفا

ب 1374 ، حديث نبوى ر ك . تعليقات

گفت مَن يَجعَل هُمُوماً واحداً * مِن الهٍ لا يُريدُ واحداً

ب 1633 ، ر ك . تعليقات