انتها نامه ( فارسى ) — الصفحة ١٠٣

[ تفسير سخن حق تعالى كه : أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ

2145 نيك و بد « 1 » كآنجاست زين كشفت شود * ليك كى اين جزو چون گلشن بود

قطره كى باشد چو دريا موج زن * كى بود چون مرگ هايل هر حزن

فهم كن از اندكى بسيار را * هم ز يك دانه بدان انبار را

2148 اندكى را مىتوان كردن علاج * تا رود رنج و شود نيكومزاج

ليك ذاتى كز قديم آن بد بود * از علاج آن بد كجا نيكو شود

مىرود از آب چرك جامه‌ها * ز آب توبه پاك گردد جسم ما

2151 ليك چون باشد پليدى سر به سر * چاره‌اش را كى كند هر چاره‌گر

جز كه در درياى مردان افتد آن * تا شود پاك اندر آن بحر عمان

صحت آن رنج از مرد آن رسد * كه به جهد و جد و طاعت آن رسد

2154 رنج نو را مىتوان بردن وليك * كى توان رنج كهن را كرد نيك

سختى اين سنگ ظاهر حادث است * سختى ظاهر كنون شد از عمل

آن هميشه سخت بوده است از ازل * سختى ظاهر كنون شد از عمل

2157 اين بگردد و آن نگردد تا ابد * كز قدم حكم اين‌چنين كرده است احد

بهر شيطان گفت بود از كافران * نيست اكنون منكر آدم بدان

ظاهراً گر چون ملايك مىنمود * پاك ، ليكن باطناً معكوس بود

2160 سر او را نور آدم كرد فاش * تا كه بر املاك شد پيدا عماش

قلبى او از ملايك بد نهان * سر كفرش گشت از آدم عيان

پس وجود آدم آمد چون محك * تا يقين را كرد پيدا او ز شك

2163 گرچه خود املاك را انوار بود * سر شيطان را عيان آدم نمود

نور ايشان بود همچون نور ماه * فاش ننمود « 2 » اندر آن نيك و تباه

نور آدم همچو نور آفتاب * بود صد چندان به فر و زيب و تاب

2166 لاجرم بنمود در نورش تمام * نقش شيطان بىحجاب و بىغمام

نور آدم در جهان رسواش كرد * گرچه پنهان مانده بد پيداش كرد

نور خور روشن‌تر است از نور مه * بىگمانى صد فزون باشد زده

2169 هرچه آن با صد برآيد در جهان * كى شود با ده ميسر نيك دان « 3 »

سر شيطان از ملايك خفيه بود * قفل آن در بىكليد آدم گشود

تا كه رسوا شد ز نورش بر فلك * گرچه اول بود و الا چون ملك

( 1 ) - مج : « بد » ندارد ( 2 ) - مج : بنمود ( 3 ) - مج : اى فلان