انيس العارفين ( تحرير منازل السائرين ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٣

باب التذكّر

باب التذكّر

باب التذكّر

قال اللّه تعالى : وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ « 1 » .

آيهء كريمه « 2 » شاهد است به آنكه تذكّر نمىباشد مگر بعد از انابت ، و آنكه انابت بعد از توبه است . چرا كه توبه اقتضا مىكند محاسبه را كه او اشتغال است به رفع موانع ؛ و انابت نمىباشد مگر به صفاى فطرت موجبهء از براى تذكّر ؛ و تذكّر نمىباشد مگر از براى صاحب لبّ خالص از قشر غواشى نشئه . فرموده است خداى تعالى كه : وَ ما يَذَّكَّرُ « 3 » إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ « 4 » . و از اين جهت است كه گفت شيخ رضى اللّه عنه كه :

التذكّر فوق التفكّر ؛ فإنّ التفكّر طلب و التذكّر وجود .

يعنى : به درستى كه « تفكّر » نمىباشد مگر نزد فقدان مطلوب ، از براى احتجاب قلب به صفات نفس ؛ پس طلب مىكند بصيرت مطلوب خود را .

و امّا « تذكّر » پس او نزد رفع حجاب و خلوص خلاصهء انسانيت است از قشور صفات نفس ، و رجوع به سوى فطرت اولى . پس متذكّر مىشود چيزى را كه منطبق شده است در فطرت اولى در ازل از توحيد و معارف ، بعد از نسيان به سبب تلبّس به غواشى نشئه ، چنان كه فرموده است خداى تعالى كه : وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ « 5 » .

و گاهى مىباشد تذكّر از براى معانى كه حاصل شده است به تفكّر بعد از نسيان

( 1 ) . غافر / 13 . ( 2 ) . ك : - كريمه . ( 3 ) . اصل : يتذكّر . ( 4 ) . بقره / 269 . ( 5 ) . طه / 115 .