كتاب التنوير (فارسى) — الصفحة ٧٠

عرض

هاضمه

هاضمه

آنست كه غذا از حال خويش بكرداند

دافعه

دافعه

آنست كه بيرون كند غذاها را

و قوت را نيز بمعنيهاء ديكر كويند ، جنانك :

« قوت شهوانى » كويند آن قوه را كه اندر جگرست .

و « قوت حيوانى » كويند آن قوت را كه اندر دلست .

و « قوت حسى » و « انسانى » كويند آن قوت را كه اندر مغز بود .

و اين قوتها را نيز نفسى كويند جنانك گويند : « نفس شهوانى ، و نفس حيوانى ، و نفس حسى و انسانى ، و نفس ناطقه » .

شوابل

شوابل

آن تريهاست كه اندر تنست دوسنده .

جواهر

جواهر

آن جيزهاست كه سخت و فسرده است .

ارواح

ارواح

آن بخارهاست كه اندر اوادكيهاء تن و مغزست « روح انسانى » كويند .

حرارت غريزى

حرارت غريزى

آن حرارت بود كه هريكى را باشد باعتدال خويش .

حرارت عرضى

حرارت عرضى

آن بود كه از غذا و داروها آيد ، و آنجه مانند ويست و او را نيز : « حرارت غريبه » گويند .

بيمارى

بيمارى

يا درد بود كه بيايد باندام ، با كاست اندر كردار وى ، يا هر دو .

عرض

عرض

آن جيز بود كه از بهر بيمارى آيد ، جون تبى كه از آماس اندامى آيد ، و جون تشنكى كه اندر تب آيد ، و : « دليل » كويند ويرا نيز .