قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٩٦

مراتب معارف

در اينمثال « اىّ » از « منقلب » كسب مصدريت نموده است .

9 - وجوب تصدّر : نظير : غلام من عندك .

در اينمثال « غلام » از « من » استفهاميّه كسب وجوب تصدّر نموده فلذا تقدّمش بر خبر كه « عندك » باشد لازم است .

10 - اعراب : مثل : هذه خمسة عشر زيد .

در اين مثال « خمسة عشر » از « زيد » كسب اعراب كرده است .

11 - بناء : و آن در سه باب است :

الف : آنكه مضاف مبهم بوده همچون لفظ « غير » و « مثل » و « دون » مانند :

وحيل بينهم و بين ما يشتهون و منّا دون ذلك .

ب : آنكه مضاف زمان مبهم بوده و مضاف بوده و مضاف اليهش كلمه « ذا » باشد مانند :

و من خزى يومئذ .

ج : آنكه مضاف زمان مبهم بوده و مضاف اليه فعل مبنى باشد همچون فعل ماضى مانند :

على حين عاتبت المشيب على الصّبا .

تبصره ( 1 )

مراتب معارف

مراتب معارف

اهل ادب مراتب معارف را اينطور معرّفى كرده‌اند :

اعراب معارف ضمير متكلّم وحده بوده و پس از آن ضمير متكلّم مع الغير و سپس ضمير مخاطب و بعد از آن ضمير غائب و پس از آن علم و سپس اسم اشاره و بعد از آن معرّف بالف و لام و موصول بوده زيرا ايندو در رتبه با هم مساوى هستند و پس از آن معرّف باضافه است .

البتّه در معرّف باضافه سه قول مىباشد .

الف : آنكه رتبه آن بعد از تمام معارف است چنانچه نقل شد .