قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٩١

موصول اسمى و حرفى

اولائكما : نشان دادن گروه زنان بمخاطبى كه دو مذكّر است .

اولائكم : نشان دادن گروه زنان بمخاطبى كه گروه مردان مىباشند .

اولائك : نشان دادن گروه زنان بمخاطبى كه مؤنّث مىباشد .

اولائكما : نشان دادن گروه زنان بمخاطبى كه دو مونّث مىباشند .

اولائكنّ : نشان دادن گروه زنان بمخاطبى كه گروه زنان مىباشند .

عبارتست از اسم معرفه‌اى كه بواسطه صله يعنى جمله خبريه‌اى كه بعدش آورده مىشود معناى خود را معيّن و مشخّص كند .

براى موصول دو تقسيم مىباشد :

الف : تقسيم آن بموصول اسمى و حرفى .

ب : تقسيم آن بموصول مختصّ و مشترك .

موصول اسمى : عبارتست از موصولى كه هم صله و هم عائد بخواهد .

موصول حرفى : آنست كه تنها به صله نيازمند بوده و عائد نخواهد و الفاظ آن سه تا بوده به اين شرح :

ما : / مانند : / وضاقت عليهم الارض بما رحبت .

ان : / مانند : / ان تصوموا خير لكم .

انّ : / مانند : / علمت انّك قائم .

لازم بتذكّر است كه اين سه حرف را حرف مصدرى نيز خوانند زيرا با صله تأويل بمصدر ميروند لذا در امثله مذكور تقدير چنين است :