قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٨٩

اسم اشاره

اسماء اشاره عبارتند از پنج لفظ براى شش معنا به اين شرح .

1 - ذا براى اشاره بمفرد مذكّر .

2 - ذان و ذين براى اشاره به تثنيه مذكّر .

3 - تا و تى و ذى و ته و تهى و ذهى براى اشاره بمفرد مؤنّث .

4 - تان و تين براى اشاره به تثنيه مؤنّث .

5 - اولاء ( با مدّ و قصر آخر ) براى اشاره بجمع مذكّر و مؤنّث .

تنبيه

مخفى نماند كه لفظ « ذا » براى اشاره به نزديك بوده و براى اشاره به متوسط كلمه « ذاك » را به كار برده و براى اشاره به دور از « ذلك » استفاده مينمايند .

تبصره

مجموع الفاظ اسم اشاره كه با كاف خطاب استعمال ميشوند سى و شش بوده كه يازده تاى آن مكرّر است و پس از حذف آنها باقيمانده بيست و پنج لفظ مىشود و چنانچه در كتاب افاضه ذكر نموده‌ايم اين الفاظ بشرح زير مىباشند :

اسم اشاره

ذاكّ : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه مذكّر است .

ذاكما : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه دو مذكّر مىباشند .

ذاكم : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه گروه مردان مىباشند .

ذاك : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه مؤنّث مىباشند .

ذاكما : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه دو مؤنّث مىباشند .

ذاكنّ : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه گروه زنان مىباشند .

ذانكّ : نشان دادن دو مرد به مخاطبى كه مذكّر است .