قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٦١

احكام اسم تفضيل

همچون :

زيد افضل من عمرو .

كلمه « افضل » اسم تفضيل است كه برترى زيد بر عمرو را حكايت و بيان مىكند .

احكام اسم تفضيل

احكام اسم تفضيل

براى اسم تفضيل احكامى است كه ذيلا ذكر مىشوند :

1 - اسم تفضيل از فعلى اخذ مىشود كه واجد شرائط ذيل باشد :

الف : ثلاثى مجرد باشد .

ب : متصرف باشد .

ج : معنائى داشته كه در آن زياده و نقصيه تصوير گردد .

د : مثبت باشد .

ه : اسم فاعلش بر وزن « افعل » بيايد .

و : مجهول نباشد .

بنابراين از افعال غير ثلاثى مجرّد همچون : انطلق و دحرج و نيز از افعال غير متصرّف نظير : ليس و عسى و همچنين از آنچه در آن تفضيل تصوير نميشود مثل : مات و فنا و از فعل منفى مانند : ما ضرب و از فعليكه وصف يعنى اسم فاعلش بر وزن « افعل » مىآيد نظير :

باض و حمر و از آنچه مجهول باشد همچون : ضرب اخذ و مشتق نميشود .

2 - از افعاليكه واجد شرائط نيستند اگر اسم تفضيل بخواهيم بسازيم قاعده اينستكه از كلمه « اكثر » و « اشد » كمك گرفته و بعد از آنها مصدر فعل منظور را به حالت نصبى مىآوريم مثلا مىگوئيم :

زيد اشد حمرة من عمرو .

3 - اسم تفضيل بسه نحو استعمال مىشود :

الف : با كلمه « من » اعم از آنكه در لفظ بوده مانند :