قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٣٣

احكام فعل مضارع

باب افعال / همچون : / يكرم .

باب تفعيل / همچون : / يصرف .

باب مفاعله / مثل : / يقاتل .

باب فعلل / مانند : / يدحرج .

3 - در فعل مضارع بين ارباب فنّ اتّفاق است كه اينفعل معرب است مگر در دو صيغه :

الف : جمع مؤنّث غائب / مانند : / يضربن .

ب : جمع مؤنّث حاضر / مثل : / تضربن .

4 - فعل مضارع داراى مختصّاتى است كه در افعال ديگر وجود ندارد و آنها عبارتند از :

الف : دخول سين بر آن مانند : سيضرب .

ب : دخول سوف بر آن مثل : سوف يضرب .

ج : دخول لم بر آن همچون : لم يضرب .

د : دخول نواصب بر آن و آنها چهار حرف هستند به اين شرح :

ان : / مانند : / ان يضرب .

لن : / مثل : / لن يضرب .

كى : / نظير : / كى يضرب .

اذن : / چون : / اذن يضرب .

5 - فعل مضارع نيز همچون فعل ماضى داراى چهارده صيغه است به همان شرحى كه در آنجا گذشت با اين اضافه كه ( ياء ) را بر سر چهار صيغه به اين ترتيب :

سه صيغه مذكّر غائب و يك صيغه جمع مؤنّث غائب ، داخل نموده .

و ( تاء ) را بر سر هشت صيغه يعنى :

دو صيغه مفرد و تثنيه مؤنّث غائب و جميع شش صيغه مخاطب درآورده و ( همزه ) را بر سر متكلّم وحده و ( نون ) را بر سر متكلّم مع الغير در ميآورند .