قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٢٩

تقسيم دوّم : معلوم و مجهول

علم ، ظنّ .

3 - فعل متعدّى به سه مفعول : و آن اينستكه سه مفعول در قوام معنايش دخيل باشند مثل :

اعلم ، ارى .

تقسيم دوّم : معلوم و مجهول

تقسيم دوّم : معلوم و مجهول

فعل متعدّى از نظر اسناد معنايش بفاعل يا به غير آن بر دو قسم است ؛

1 - معلوم .

2 - مجهول .

معلوم : آنست كه معنايش را بفاعل اسناد دهند مانند :

ضرب زيد ( زد زيد ) ، نصر عمرو ( كمك كرد عمرو ) ، كتب بكر ( نوشت بكر ) .

مجهول : آنست كه معنايش را به غير فاعل اسناد داده و در آن هرگز نامى از فاعل نبرند همچون :

ضرب عمرو ( زده شد عمرو ) ، نصر زيد ( كمك شد زيد ) ، كتبت رسالة ( نوشته شد نامه ) .

« نتيجه »

در نتيجه بايد كلمه « قل » را اينطور تجزيه نمود :

1 - لفظ است نه مطلق صوت .

2 - لفظ مستعمل است نه مهمل .

3 - فعل است نه اسم و حرف .

4 - در اعراب و بنائش اختلاف است نه اينكه اعراب يا بنائش مسلّم باشد .

5 - مشتق است نه جامد .

6 - متصرّف است نه غير متصرّف .