قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٢٣

ابواب ثلاثى مزيد

اصول : عبارتند از سه بابى كه عين الفعل ماضى در آنها با عين الفعل مضارع فرق مىكند يعنى :

فعل ، يفعل / مانند : / ضرب ، يضرب .

فعل ، يفعل / مانند : / نصر ، ينصر .

فعل ، يفعل / مانند : / علم ، يعلم .

فروع : عبارتند از سه باب ديگر كه عين الفعل ماضى در آنها با عين الفعل مضارع همانند است يعنى :

فعل ، يفعل / مانند : / منع ، يمنع .

فعل ، يفعل / مانند : / شرف ، يشرف .

فعل ، يفعل / مانند : / حسب ، يحسب .

ابواب ثلاثى مزيد

ابواب ثلاثى مزيد

فعل ثلاثى مزيد آنست كه سه حرف آن اصلى بوده و بقيه‌اش زائد باشد و آن داراى ده باب مشهور است باينقرار :

1 - باب افعال / مانند : / اكرم ، يكرم ، اكراما .

2 - باب تفعيل / مانند : / صرّف ، يصرّف ، تصريفا .

3 - باب مفاعله / مانند : / ضارب ، يضارب ، مضاربه .

4 - باب تفعّل / مانند : / تصرّف ، يتصرّف ، تصرّفا .

5 - باب تفاعل / مانند : / تشابه ، يتشابه ، تشابها .

6 - باب افعال / مانند : / احمرّ ، يحمرّ ، احمرارا .

7 - باب افتعال / مانند : / اكتسب ، يكتسب ، اكتسابا .

8 - باب انفعال / مانند : / انصرف ، ينصرف ، انصرافا .

9 - باب استفعال / مانند : / استفهم ، يستفهم ، استفهاما .

10 - باب افعيلال / مانند : / احمارّ ، يحمارّ ، احميرارا .