قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٢٠٦

« ها »

الف : موردى كه ياء متكلّم منصوب بفعل متصرّف باشد مانند : اكرمنى .

ب : موردى كه ياء متكلّم منصوب به اسم فعل باشد مانند : دراكنى .

ج : موردى كه ياء متكلّم منصوب به حرف باشد مانند : انّنى .

بفتح نون و عين ، حرف است و در ، سه مقام به كار ميرود :

1 - تصديق مخبر و آن بعد از جمله خبريّه مىباشد مانند نعم بعد از « قام زيد » .

2 - وعده به طالب و آن بعد از امر يا نهى واقع مىشود .

3 - اعلام به مستخبر و آن بعد از استفهام قرار مىگيرد .

هاء مفرده يعنى ( ه ) بر پنج وجه مىباشد :

1 - ضمير غائب كه در مورد نصب و جرّ استعمال مىشود مانند : قال له صاحبه و هو يحاوره .

2 - حرف غيبت همچون « ه » در « ايّاه » .

3 - هاء سكت كه به منظور بيان حركت يا حرف ملحق به كلمه مىشود مانند : ماهيه و وازيداه .

4 - هائيكه بدل است از همزه استفهام .

5 - هاء تأنيث مانند : رحمة و نعمة در حال وقف .

بر سه وجه است :

1 - اسم فعل به معناى « خذ » .

2 - ضمير مؤنّث مانند : فالهمها فجورها .