قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ٢٠٢

اقسام ماء حرفيّه

1 - ناقصه كه همان موصوفه است مانند : مررت بما معجب لك .

2 - تامّه و آن در سه باب واقع مىشود :

باب اوّل : باب تعجّب / مانند : / ما احسن زيدا .

باب دوّم : باب نعم و بئس / مانند : / دققتة دقا نعمّا .

باب سوّم : باب مبالغه / مانند : / زيد ممّا ان يكتب .

ماء نكره متضمّن معناى حرف نيز بر دو نوع است :

1 - آنكه متضمّن معناى استفهام باشد يعنى « اىّ شيى » مانند : ما تلك بيمينك .

2 - آنكه متضمّن معناى شرط باشد و آن نيز بر دو نوع است :

الف : شرطيه زمانيه / مانند : / فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم .

ب : شرطيه غير زمانيه / مانند : / و ما تفعلوا من خير يعلمه اللّه .

اقسام ماء حرفيّه

اقسام ماء حرفيّه

ماء حرفيّه بر سه قسم است :

الف : نافيه .

ب : مصدريّه .

ج : زائده .

ماء نافيه بر دو قسم است :

1 - عامله كه بر سر جمله در آمده و عمل « ليس » را مينمايد يعنى رفع باسم و نصب به خبر مىدهد مانند : ما هذا بشرا .

2 - غير عامله كه بر سر جمله فعليه در مىآيد مانند : و ما تنفقون الّا ابتغاء وجه اللّه .

ماء مصدريّه بر دو نوع است :

نوع اوّل : مصدريّه زمانيّه كه آن را به « مدّت » معنا مىكنند مانند : ما دمت حيّا يعنى :

مدّة دوامى حيّا .

نوع دوّم : مصدريّه غير زمانيّه مانند : عزيز عليه ما عنّتم .