قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٩٧

« لو »

بر سه قسم است :

1 - نافيه و آن پنج نوع است :

الف : لائى كه عمل « انّ » را مىكند و آن لاء نفى جنس است كه به آن لاء تبرئه نيز مىگويند مانند : لا رجل فى الدّار .

ب : لائى كه عمل « ليس » را مىكند كه به آن مشبهه بليس گويند مانند :

. . . . * من صدّ عن نيرانها فانا ابن قيس لابراح

ج : لاء عاطفه مانند : جاء زيد لا عمرو .

د : لاء جواب كه نقيض « نعم » مىباشد مثل اينكه سائل بگويد : أجائك زيد .

و شما در جوابش بگوئيد : لا .

ه : لائى كه غير اين چهار تا باشد مانند : لا الشّمس ينبغى لها ان تدرك القمر و لا اللّيل سابق النّهار .

2 - لاء ناهيه مانند : لا تضرب .

3 - لاءزائده كه براى تأكيد مىآيد مانند : ضلّوا ان لا تتّبعنى .

بر پنج وجه مىآيد :

1 - شرطيه مانند : لو جائنى اكرمته .

2 - حرف شرط در مستقبل و غير جازم مانند : و لو تلتقى اصدائنا بعد موتنا .

3 - حرف مصدرى بمنزله « ان » با اينفرق كه فعل مضارع را نصب نمىدهد مانند :

و دّو الوتدهن .

4 - حرف تمنى مانند : لو تأتينى فتحدثنى .

5 - حرف عرض مانند : لو تنزل بنا فتصيب خيرا .