قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٨٨

« فاء »

فاء مفرد حرف مهمل است كه از حروف عاطفه محسوب مىشود و گاهى براى غير عطف نيز مىآيد و حاصل كلام آنكه به سه وجه استعمال مىشود :

1 - عاطفه .

2 - رابط جواب .

3 - زائده .

فاء عاطفه مفيد سه امر است :

الف : ترتيب و آن بر دو نوع است :

نوع اوّل : ترتيب معنوى مانند : قام زيد فعمرو .

نوع دوّم : ترتيب ذكرى كه همان عطف مفصّل بر مجمل باشد مانند :

فازلّهما الشيطان عنها فاخرجهما ممّا كانا فيه .

ب : تعقيب مانند : تزوّج فلان فولد له .

ج : سببيّت مانند : فوكزه موسى فقضى عليه .

فاء رابط جواب منحصرا در شش موضع مىآيد :

اوّل : بر سر جمله اسميه‌اى كه جواب شرط باشد مانند :

ان يمسسك بخير فهو على كل شى قدير .

دوّم : بر سر جمله فعليه‌اى كه بمنزله اسميه باشد و آن عبارتست از جمله فعليه‌اى كه فعلش جامد باشد مانند :

ان ترى انا اقل منك مالا و ولدا فعسى ربّى ان يؤتينى .

سوّم : بر سر جمله فعليه‌اى كه فعل آن انشائى باشد مانند :

ان كنتم تحبّون اللّه فاتبعونى .

چهارم : بر سر جمله فعليه‌اى كه فعلش لفظا و معنا ماضى باشد مانند :

ان يسرق فقد سرق اخ له من قبل .