قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٧٨
« اذ »
« اى »
« اى »
بكسر همزه و سكون « ياء » حرف جواب است بمنزله « نعم » فلذا همچون « نعم » براى تصديق مخبر يا اعلام مستخبر و يا وعده دادن به طالب مىآيد .
« اى »
« اى »
بفتح همزه و سكون ياء به دو معنا مىآيد :
1 - نداء قريب يا بعيد و يا متوسط .
2 - به معناى تفسير .
« اىّ »
« اىّ »
بفتح همزه و تشديد ياء به پنج وجه مىآيد :
1 - شرط مانند : ايّا ما تدعوا فله الاسماء الحسنى .
2 - استفهام مانند : فباىّ حديث بعده تؤمنون .
3 - موصول مانند : لننزعنّ من كلّ شيعة ايّهم اشدّ على الرحمن .
4 - دال بر معناى كمال كه در اينفرض صفت براى نكره قرار مىگيرد مانند :
مررت برجل اىّ رجل .
5 - وصيله و آن را بعنوان وسيله براى منادى قرار دادن كلمهاى كه الف و لام دارد مىآورند مانند : يا ايّها الرّجل .
« اذ »
« اذ »
بكسر همزه و سكون ذال به چهار وجه مىآيد :
1 - اسم براى زمان ماضى و آن به چهار نحو استعمال مىشود :
الف : ظرف مانند : فقد نصره اللّه اذا خرجه الّذين كفروا .