قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٧٦

« او »

5 - اسمى كه لفظا يا محلّا منصوب بوده و معمول است براى محذوفى كه مفسّر آن كلمه بعد از « فاء » مىباشد مانند : امّا زيدا فاضربه .

6 - ظرفى كه معمول براى « امّا » است مانند : امّا اليوم فانّى ذاهب .

« امّا »

« امّا »

بكسر همزه و تشديد ميم داراى پنج معنا است :

1 - شك / مانند : / جائنى امّا زيد و امّا عمرو

2 - ابهام / مانند : / و آخرون مرجون لامر اللّه امّا يعذّبهم و امّا يتوب عليهم .

3 - تخيير / مانند : / امّا ان تعذّب و امّا ان تتّخذ فيهم حسنا .

4 - اباحه / مانند : / تعلّم امّا فقها و امّا نحوا .

5 - تفصيل / مانند : / امّا شاكرا و امّا كفورا .

« او »

« او »

حرف عاطف است و داراى دوازده معنا مىباشد :

1 - شك مانند : لبثنا يوما او بعض يوم .

2 - ابهام مانند : انّا او ايّاكم لعلى هدىّ او فى ضلال مبين .

3 - تخيير و آن بعد از فعل طلب واقع مىشود مانند : تزوّج هندا او اختها .

4 - اباحه و آن نيز بعد از فعل طلب واقع مىشود و فرقش با تخيير آنست كه در اباحه جمع بين متعاطفين ممكنست ولى در تخيير ممكن نيست مانند : تعلّم فقها او نحوا .

5 - جمع مطلق همچون « واو » مانند : جاء الخلافة او كانت له قدرا .

6 - اضراب همچون « بل » مانند : ما قام زيد او ما قام عمرو .

7 - تقسيم مانند : الكلمة اسم او فعل او حرف .

8 - به معناى « الّا » استثنائيه مانند : لا قتلنّه او يسلم .

9 - به معناى الى مانند : لا لزمنّك او تقضى حقّى .