قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٧١
« ان »
« اجل »
« اجل »
بفتح همزه و جيم و سكون لام حرف جوب است مثل نعم لذا همچون « نعم » براى تصديق مخبر و اعلام به مستخبر و وعده دادن بطالب مىباشد تصديق مخبر مانند اينكه آن را بعد از « قام زيد » بياوريم .
اعلام به مستخبر نظير اينكه آنكه بعد از « أقام زيد » قرار دهيم .
و وعده دادن بطالب مثل اينكه آن را پس از « أضرب زيدا » بياوريم .
« اذن »
« اذن »
حرف بوده و در مقام جواب و جزاء آورده مىشود چنانچه وقتى كسى بگويد :
احبّك ( دوستت دارم ) .
در جوابش مىگوئيم : اذن اظنّك صادقا ( تو را صادق مىپندارم ) .
« ان »
« ان »
بكسره همزه و سكون نون بر چهار نوع است :
1 - شرطيّه مانند : ان ينتهوا يغفرلهم .
2 - نافيه ، اينقسم از « ان » هم بر جمله اسميه داخل شده مانند :
ان الكافرون الّا فى غرور .
و هم بر جمله فعليه در مىآيد نظير : ان اردنا الّا الحسنى .
3 - مخفّفه از مثقّله ، اينقسم نيز بر سر هر دو جمله داخل مىشود مانند :
ان كلّا لما ليوفينّهم .
4 - زائده مانند : ما ان اتيت بشى انت تكرهه .
و غالبا بعد از « ماء » نافيه زائد قرار مىگيرد .