قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٥٥

3 - منادى و اقسام و احكام آن

5 - موردى كه منادى لفظ جلاله بوده و آخرش « ميم » نباشد مانند : يا اللّه .

ه : حذف ادات ندا در جائى كه منادى اسم جلاله بوده و در آخرش « ميم » باشد واجب است مانند : اللّهم .

و : منادى در سه موضع منصوب مىآيد و آن سه مورد عباتند از :

1 - منادى مضاف باشد مانند : يا عبد اللّه .

2 - منادى شبه مضاف باشد نظير : يا طالعا حبلا .

3 - منادى نكره غير مقصوده باشد مثل : يا رجلا خذ بيدى كه شخص اعمى بگويد .

و در مورد مبنى بر حلت رفعى است و آن دو عبارتند از :

1 - منادى مفرد و معرفه باشد مانند : يا زيد .

مقصود از « مفرد » مفرد در مقابل مضاف و شبه مضاف است .

2 - منادى اسم نكره و مقصود باشد نظير : يا رجل .

ز : در مناداى مستغاث واجب است منادى بواسطه دخول لام استغاثه بر آن مجرور شود مانند : يا لزيد .

و اگر « لام » بر آن داخل نشد بلكه در آخرش الف استغاثه آمد مىبايد منادى را مفتوح خواند همچون : يا زيدا .

ح : اگر براى منادى تابع آورديم صور و شقوقى تصوير مىشود كه اجمالا بيان ميشوند :

1 - آنكه منادى مضاف باشد كه در اين صورت تابع را مطلقا بايد نصب داد اعم از آنكه تابع صفت بوده يا ساير توابع باشد .

2 - آنكه منادى مفرد باشد و آن خود از دو حال خارج نيست :

الف : آنكه مناداى مفرد معرب است مثل اينكه نكره غير مقصوده باشد .

ب : آنكه مناداى مفرد مبنى است نظير اينكه مفرد معرفه يا نكره مقصوده باشد .

در فرض اوّل تابع منادى را بايد معرب باعراب منادى قرار داد .