قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٤٨

عن و معانى آن

« من » اينمعنا تأكيد مىشود .

عدا و معناى آن

« عدا » نيز مانند خلا و حاشا از ادات استثناء مىباشد مانند : ساء القوم عدا زيد .

بگفته صاحب مغنى براى « فى » ده معنا مىباشد :

1 - ظرفيّت مانند : الم غلبت الروم فى ادنى الارض .

2 - مصاحبت مانند : ادخلوا فى امم .

3 - تعليل مانند : فذلكنّ الذى لمتننى فيه .

4 - استعلاء مانند : لاصلبنّكم فى جذوع النخل .

5 - به معناى « باء » مانند :

ويركب يوم الرّوع منا فوارس * يصيرون فى طعن الا باهر و الكلى

6 - به معناى « الى » مانند : فردّوا ايديهم فى افواههم .

7 - به معناى « من » مانند :

الا عم صباحا ايّها الطّلل البالى * و هل يعمن من كان فى العصر الخالى

8 - مقايسته و آن حرفى است كه بين مفضول و فاضل قرار مىگيرد مانند :

فما متاع الحيوة الدنيا فى الآخرة الّا قليل .

9 - تعويض مانند : ضربت فيمن رغبت .

اصل آن ضربت من رغبت بوده است .

10 - زائده مانند : و قال اركبوا فيها .

بگفته صاحب مغنى براى « عن » ده معنا مىباشد :