قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٤٧

من و معانى آن

2 - تبعيض مانند : منهم من كلّم اللّه .

3 - بيان جنس مانند : يحلّن فيها من اساور من ذهب .

4 - تعليل مانند : ممّا خطيئاتهم اغرقوا .

5 - بدل مانند : ارضيتم بالحيوة الدنيا من الآخرة .

6 - به معناى « عن » مانند : فويل للقاسية قلوبهم من ذكر اللّه .

7 - به معناى « ياء » مانند : ينظرون اليك من طرف خفى .

8 - به معناى « فى » مانند : ارونى ماذا خلقوا من الارض .

يا نظير : و اذا نودى للصّلوة من يوم الجمعة .

9 - به معناى « عند » مانند : لن تغنى عنهم اموالهم ولا اولادهم من اللّه شيئا .

10 - به معناى « ربّما » مانند :

و انّا لممّا نضرب الكبش ضربة * على رأسه تلقى اللّسان من الفم

11 - به معناى « على » مانند : و نصرناه من القوم .

12 - فصل و آن عبارتست از حرفى كهبر سر دوّمى از متضادين درآيد مانند : واللّه يعلم المفسد من المصلح .

13 - غايت مانند : رأيته من ذلك الموضع .

در اينمثال « من » ذلك الموضع را غايت براى رؤيت قرار مىدهد .

14 - تنصيص بر عموم مانند : ما جائنى من رجل .

15 - تأكيد عموم مانند : ما جائنى من احد .

مؤلف مىگويد :

در مثال « ما جائنى من رجل » قبل از دخول « من » احتمال ميرود مقصود نفى جنس « رجل » بوده كما اينكه محتمل است مراد نفى « وحدت » باشد لذا با آوردن « من » تنصيص مىشود بر نفى جنس .

و در مثال « ما جائنى من احد » اگر « من » را هم نياوريم چون كلمه « احد » دلالت بر عموم دارد نفس وقوعش بعد از « ما جائنى » دلالت بر « نفى عموم » دارد لذا با آوردن