قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٢٥

4 - خبر و اقسام آن

3 - مبتداء و اقسام آن

3 - مبتداء و اقسام آن

مبتداء بر دو قسم است :

1 - مبتداء اسمى .

2 - مبتداء وصفى .

مبتداء اسمى : عبارتست از هر اسمى كه از عوامل لفظى خالى بوده و در عين حال مسند اليه نيز باشد مانند « زيد » در مثال :

زيد قائم ( زيد ايستاده است ) .

مبتداء وصفى : عبارتست از وصفى كه بعد از نفى يا استفهام واقع شده و اسم ظاهر يا ضمير منفصل را رفع داده باشد مانند :

أقائم زيد ( آيا زيد ايستاده است ) .

در اينمثال « قائم » مبتداء وصفى است زيرا بعد از استفهام واقع شده و اسم ظاهر يعنى « زيد » را رفع داده است لذا « زيد » فاعل آن و جانشين خبر مىباشد .

و يا نظير :

ما قائم انت ( تو ايستاده نيستى ) .

در اينمثال « قائم » مبتداء وصفى است زيرا بعد از نفى واقع شده و ضمير منفصل يعنى « انت » را رفع داده است از اينرو « انت » فاعل آن و جانشين خبر مىباشد .

4 - خبر و اقسام آن

4 - خبر و اقسام آن

خبر عبارتست از كلمه‌اى كه مسند به واقع شده و رتبه‌اش بعد از مبتداء باشد مانند « قائم » در مثال : زيد قائم .

يا نظير « قام » در مثال : زيد قام .