قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١١١

اوزان غير ثلاثى

« خرج زيد » كه مصدرش از باب تفعيل تخريج مىباشد .

3 - مفاعله : مصدر است براى هر فعل ثلاثى مجرّدى كه بخواهيم از آن معناى طرفينى استفاده كنيم مانند :

« ضرب زيد » كه مصدرش از اين باب مضاربه مىشود .

4 - انفعال : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى مطاوعه ( قبول كردن فعل ) را استفاده كنيم مانند :

« كسر زيد الكأس » كه مصدرش از اين باب انكسار مىشود .

5 - افتعال : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن مطاوعه را استفاده كنيم مانند :

« جمع زيد مالا » كه مصدرش از اين باب اجتماع مىشود .

6 - تفاعل : مصدر است براى هى فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى اشتراك در كارى را استفاده كنيم مانند :

« قتل زيد عمرا » كه مصدرش از اين باب تقاتل مىشود .

7 - تفعّل : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى اخذ كردن چيزى را استفاده كنيم مانند :

« قدس زيد » كه مصدر آن از اين باب تقدّس مىباشد .

8 - استفعال : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى طلب را استفاده كنيم مانند :

« زلزل البناء » كه مصدرش زلزال مىشود .

10 - تفعلل : مصدر است براى هر فعل رباعى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن مطاوعه را استفاده كنيم مانند :

11 - افعنلال : مصدر است براى هر فعل رباعى كه به آن دو حرف زياد شده باشد مانند :