قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١١٠
اوزان غير ثلاثى
اين وزن مىآيد مانند : « ضرب » و « فهم » كه فهم مصدرشان ضرب و فهم مىباشد .
2 - فعل : مصدر است براى فعل صحيح ثلاثى مانند : « فرح » كه مصدرش فرح مىباشد و نيز فعل معتل اللّامى كه ثلاثى باشد مصدرش بر اين وزن مىآيد مانند :
« جوى » كه مصدر آن جوى مىباشد و همچنين هر فعل ثلاثى كه مضاعف باشد مصدرش بر اين وزن است نظير : « شلّ » كه مصدر آن شلل مىباشد .
3 - فعاله : مصدر است براى هر فعل ثلاثى كه بر حرفه و شغل دلالت كند همچون :
« صاغ » كه مصدرش صياغة مىباشد .
4 - فعال : مصدر است براى افعال ثلاثى كه بر هيجان و فرار دلالت كنند مانند :
« نكح » و « فرّ » كه مصدرشان نكاح و فرار مىباشد .
5 - فعال : غالبا مصدر است براى افعالى كه بر صوت دلالت كنند مانند : « صرخ » كه مصدرش صراخ مىباشد .
6 - فعله : غالبا مصدر است براى افعالى كه بر رنگ دلالت كنند مانند :
« حمر » كه مصدرش حمره است .
7 - فعاله : غالبا مصدر است براى افعالى عين الفعل آنها مضموم باشد مانند :
« كرم » كه مصدرش كرامت است .
و اوزان غير قياسى از ثلاثى عبارتند از مصادرى كه براى ضبط آنها قاعدهاى در دست نبوده بلكه همانطورى كه از اهل لسان بما رسيده بايد تبعيّت كنيم .
اوزان غير ثلاثى
اوزان غير ثلاثى
1 - افعال : مصدر است براى هر فعل ثلاثى لازمى كه آن را متعدّى كرده باشيم مانند :
« كرم زيد » كه مصدرش از باب افعال ، اكرام مىباشد .
2 - تفعيل : مصدر است براى هر فعل ثلاثى لازمى كه آن را متعدّى كرده باشيم مانند :