قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٠٩
اوزان مصادر ثلاثى
ضربت ضربه ( زدم يك بار زدن ) .
و از غير ثلاثى مجرّد بمصدر مطلق و معمولى آن تاء ملحق مىكنند مانند :
اكرامه و تصريفه .
مصدر ميمى : آنست كه در اوّلش حتما « ميم » باشد مانند :
مطلع و آن داراى سه وزن است :
1 - مفعل : و آن مصدر ميمى است براى هر فعل ثلاثى مجرّد نظير :
مطلع و مشرب .
2 - مفعل : و آن مصدر ميمى است براى هر فعل ثلاثى مجرّدى كه فاء الفعلش واو باشد مثل :
« وعد » كه مصدر ميمى آن موعد مىباشد .
3 - مفعله : و آن مصدر است براى فعل ثلاثى مجرّدى كه لام الفعل يا عين الفعلش حرف علّه باشد نظير :
« عصى » كه مصدر ميمى آن معصيه مىباشد و مانند :
« عاش » كه مصدر ميمى آن معيشة است .
مصدر جعلى : آنست كه نوعا و غالبا با افزودن « ياء » و « تا » به آخر اسماء ساخته مىشود همچون :
انسانيّت ، شجريّت ، حيوانيّت و غير ذلك .
مصدر مطلق : عبارتست از مصدر مشهور و معمولى افعال و آن يا ثلاثى است و يا غير ثلاثى مىباشد .
اوزان مصادر ثلاثى
اوزان مصادر ثلاثى
اوزان مصادر ثلاثى بر دو قسمند : قياسى و غير قياسى .
اوزان قياسى مصادر ثلاثى عبارتند از :
1 - فعل : هر فعل ثلاثى متعدّى كه عين الفعلش مفتوح يا مكسور باشد مصدرش بر