قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — الصفحة ١٠٧

ذات و معنا

مسلم و مسلمة .

و گاهى بطور ندرت باسماء ملحق مىشود مانند :

امرء و امرئة و رجل و رجلة .

قابل توجّه است كه « تاء » فارقه بين مذكر و مونث در چهار وصف ملحق به كلمه نميشود و آن چهار تا عبارتند از :

1 - وصفى كه بر وزن فعول بوده و به معناى فاعل باشد مانند :

صبور كه به معناى « صابر » است و در مذكّر و مؤنّث يكسان مىباشد .

2 - وصفى كه بر وزن مفعال باشد مانند :

مهذار ( مرد يا زنى كه بسيار هذيان بگويد ) .

3 - وصفى كه بر وزن مفعيل باشد مثل :

معطير ( مرد يا زنى كه خوشبو باشد ) .

4 - وصفى كه بر وزن مفعل باشد همچون .

مغشم ( مرد يا زنى كه بىشرم باشد ) .

ناگفته نماند در وصفى كه بر وزن فعيل بوده و به معناى مفعول باشد همچون قتيل كه به معناى « مقتول » است غالبا تاء ممتنع است مشروط باينكه موصوفش در عبارت مذكور باشد مانند :

رجل قتيل و امرئة قتيل .

تذكّر : اگر در موارد چهارگانه مذكور تاء تأنيث به وصف ملحق شود مىبايد حمل بر شذوذ و نذرت گردد .

ذات و معنا

ذات و معنا

اسم از نظر قوام مسمّى و عدم قوامش به خود بر دو قسم است :

1 - اسم ذات .

2 - اسم معنا .