مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — الصفحة ٩٦٦

ب ) مثال‌هايى از عقيدهء رستاخيز و پاداش

نخواهد بود . « . . . ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَيْسَ عَلَيْنا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ . . . » « 1 » .

6 . اما قرآن آمد تا هر دو گروه را به راه ميانه و اعتدال بازگرداند ، و موضعى وسط اتخاذ كرد كه هم زياده‌رو بدان بازگردد و هم كوتاهىكننده بدان برسد ، لذا عقيدهء خود را به نحوى كه گفتيم در كمال وضوح اعلام داشت و اشتباهات عقايد ايشان را اصلاح كرد .

قرآن در رد اين باور كه ايشان قوم برگزيده هستند فرمود : « قُلْ إِنْ كانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . وَ لَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَداً بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ » « 2 » . باز در همين مورد فرمود : « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ » « 3 » و نيز فرمود : « لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَ لا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ وَ لا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً . وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَ لا يُظْلَمُونَ نَقِيراً » « 4 » .

قرآن در پاسخ به اين ادعاى دروغ كه يهود خود را فرزندان و دوستان خدا مىدانستند فرمود : « وَ قالَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ . . . و لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ » « 5 » .

در رد اين گمان كه تنها ايام معدودى گرفتار عذاب خواهند بود ، فرمود :

( 1 ) . « . . . اين از آن روست كه گفتند بر ما دربارهء امىها راهى نيست . . . » ( آل عمران : 75 ) ( 2 ) . « بگو : اگر سراى واپسين به نزد خداوند ويژه شماست ، نه ديگر مردمان ، پس آرزوى مرگ كنيد اگر راستگوييد ، و به سبب آنچه كرده‌اند هرگز آرزوى مرگ نكنند و خدا به ستمكاران داناست . » ( بقره : 94 و 95 ) ( 3 ) . « اى مردم ، ما شما راى از يك مرد و زن بيافريديم ، و شما راى شاخه‌ها و تيره‌ها كرديم تا يكديگر راى بازشناسيد . هرآينه گرامىترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست . همانا خدا دانا و آگاه است . » ( حجرات : 13 ) ( 4 ) . « نه به آرزوهاى شماست ، و نه به آرزوهاى اهل كتاب . هر كه كار بدى كند بدان كيفر شود و جز خدا براى خود دوست و ياورى نيابد . و هركس از مرد و زن در حالى كه مؤمن باشد كارهاى نيك و شايسته كند ، ايشان به بهشت درآيند و به اندازه شكاف هسته خرمايى ستم نبينند . » ( نساء : 123 و 124 ) ( 5 ) . « و جهودان و ترسايان گفتند : ما پسران خدا و دوستان اوييم . بگو : پس چرا شما راى به گناهتان عذاب مىكند ؟ بلكه شما آدميانيد از آن‌ها كه او آفريده است ، هركه راى خواهد بيامرزد و هر كه راى خواهد عذاب كند و خداى راست پادشاهى آسمان‌ها و زمين و آنچه ميان آنهاست ، و بازگشت به سوى اوست . » ( مائده : 18 )