مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — الصفحة ٧٩١

شمول نسخ

گفتيم نظر رايج و مقبولى است كه نفس را آرام مىسازد و دليل و برهان نيز آن را تأييد مىكند . البته گروهى با اين نظر مخالفند كه فاقد وزن و اعتبار علمى هستند . لذا از طرح نظر ايشان صرفنظر مىكنيم .

و ليس كل خلاف جاء معتبرا * الاخلاف له حظ من النظر « 1 »

نكته ديگرى كه به مطالب سابق الذكر مربوط مىشود اين است كه امورى كه گفتيم نسخ شامل آنها نمىشود در همهء اديان صادق است . اديان در عقايد ، مبانى اخلاقى ، اصول عبادات و معاملات ، و نيز اخبار محض صحيحى كه هرگز نسخ و نقض نمىپذيرند متحدند . اگر خواننده در اين مورد طالب دليلى باشد ، آيات قرآنى ذيل كفايت مىكند .

1 . « شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِهِ نُوحاً وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ وَ ما وَصَّيْنا بِهِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى وَ عِيسى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَ لا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ . . . » « 2 »

2 . « وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدُونِ » « 3 »

3 . « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ . . . » « 4 »

4 . « وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ » « 5 »

5 . « وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبا قُرْباناً فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِما وَ لَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ قالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قالَ إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ » « 6 »

6 . « وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ

( 1 ) . نه هر سخن مخالفى معتبر است / مگر سخن خلافى كه بهره‌اى از نظر دارد . ( 2 ) . « براى شما از دين چيزى را مقرر كرد كه نوح را بدان سفارش كرده بود و نيز آنچه را به تو وحى كرديم و آنچه ابراهيم و موسى و عيسى را به آن سفارش كرديم كه اين دين را برپاداريد و در آن پراكندگى و اختلاف نكنيد . . . » . ( شورى : 13 ) ( 3 ) . « و پيش از تو هيچ پيامبرى نفرستاديم مگر آنكه به او وحى كرديم كه خدايى جز من نيست ، پس تنها مرا بپرستيد » ( انبياء : 25 ) ( 4 ) . « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، بر شما روزه نوشته شد ، چنان‌كه بر آنان كه پيش از شما بودند نوشته شد . . . » ( بقره : 183 ) ( 5 ) . « و در ميان مردمان به حج آواز ده ، تا پياده و سوار بر شتران باريك ميان سبك‌رو از راه‌هاى دور سوى تو آيند » ( حج : 27 ) ( 6 ) . « و خبر دو فرزند آدم را بر آنان به درستى بخوان كه چون قربانى كردند از يكى پذيرفته شد و از ديگرى پذيرفته نشد . [ قابيل به برادر ] گفت : هرآينه تو را خواهم كشت . [ هابيل ] گفت : جز اين نيست كه خدا از پرهيزگاران مىپذيرد » ( مائده : 27 )