مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — الصفحة ٦٧٧
نكاتى كه رعايت آن‌ها در ترجمهء تحت اللفظى اجتناب‌ناپذير است
نكاتى كه رعايت آن در ترجمهء قرآن مطلقا گريزناپذير است
نكاتى كه رعايت آن در ترجمهء قرآن مطلقا گريزناپذير است
در ترجمه ، اعم از تحت اللفظى و تفسيرى ، رعايت 4 امر زير ضرورى است :
1 . آگاهى مترجم از دو زبان مبدأ و مقصد .
2 . آگاهى مترجم از اسلوب‌هاى گفتار و ويژگىهاى دو زبان .
3 . وفادارى ترجمه به همهء معانى و مقاصد عبارت اصل به صورت اطمينان‌بخش .
4 . استقلال ترجمه از اصل به طورى كه بتوان از اصل بىنياز شد و ترجمه را جانشين اصل ساخت . درست مانند آنكه نه اصلى در ميان است و نه فرعى . ( تبيين اين نكته در بحث تفاوت ميان ترجمه و تفسير خواهد آمد ) .
نكاتى كه رعايت آن‌ها در ترجمهء تحت اللفظى اجتناب‌ناپذير است
نكاتى كه رعايت آن‌ها در ترجمهء تحت اللفظى اجتناب‌ناپذير است
علاوه بر 4 نكته سابق الذكر ، در ترجمهء تحت اللفظى شروط ديگرى نيز بايد رعايت گردد :
1 . وجود واژه‌هاى مساوى و مساوق مفردات متن اصلى در زبان مقصد ، تا همچنان كه در معناى ترجمهء تحت اللفظى نهفته است ، هريك از آن‌ها بتواند جانشين واژهء نظير خود در متن اصلى شود .
2 . مشابهت دو زبان در ضماير مستتر و نيز روابطى كه مفردات را براى ايجاد و ساخت تركيب و جمله به هم پيوند مىدهد . اين مشابهت بايد هم در مكان كلمات باشد و هم در روابط آن‌ها .
اما اين شرط را از آن جهت ذكر كرديم كه ترجمهء تحت اللفظى بايد از ترتيب مقتضاى متن اصلى حكايت كند . تحقق اين دو شرط و به ويژه شرط دوم بسيار مشكل است ، و بسيار بعيد مىنمايد كه در زبان مقصد براى همهء واژه‌هاى متن اصلى بتوان واژه‌هايى برابر يافت ؛ و بعيدتر آنكه ميان زبان مبدأ و مقصد از نظر ضماير مستتر و روابط ميان واژه‌ها در تركيب ، تشابه كاملى وجود داشته باشد . به دليل همين ندرت و احتمال اندك است كه بعضى تأكيد كرده‌اند ترجمهء تحت اللفظى محال است . و بعضى ديگر گفته‌اند ترجمهء تحت اللفظى تنها در مورد بعضى از عبارات ممكن است . پيش از اين ، در مثالى كه براى اين نوع ترجمه ذكر كرديم ، روشن شد كه حتى پس از احراز شروط سخت يادشده ، بسيارى از پيچيدگىها و معانى و مقاصد متن اصلى در ترجمهء تحت اللفظى پنهان