مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — الصفحة ٣٧٣
نمونه‌ها و مظاهرى از اين حزم‌انديشى
مقيد مىساخت . ( رجوع شود به عامل هفتم از عوامل حفظ كتاب و سنت توسط صحابه ) .
5 . همراه بودن قرآن با اعجاز و سنت پيامبر با برخى از معجزات و امور خلاف عادت ، و همچنين رابطه گسترده قرآن و احاديث رسول با حوادث و رويدادها موجب مىشد تا قلب افراد به اين دو يقين كند ، و نه در تشخيص آنها دچار اشتباه شود و نه جعل و كذب را در مورد آنها بپذيرد . ( رجوع شود به عامل هشتم و نهم از عوامل حفظ كتاب و سنت توسط صحابه ) .
هرگاه اين عوامل به عوامل ده‌گانه پيشين افزوده شود ، پانزده عامل به دست خواهد آمد كه انگيزه‌ها و دلايلى را كه صحابه را به رعايت امانت و حزم‌انديشى نسبت به كتاب و سنت مقيد مىكرد ، روشن مىسازد .
نمونه‌ها و مظاهرى از اين حزم‌انديشى
نمونه‌ها و مظاهرى از اين حزم‌انديشى
با مرورى بر تاريخ صحابه و پىگيرى اخبار آنان شواهد گويا و استوارى از فضيلت راست‌گويى در آنان و شدت تنفر ، و پاكى ساحت ايشان از دروغ و اقوالى شبيه به آن به دست مىدهد . عمر مىگويد :
دوست‌داشته‌ترين شماها نزد ما از كسانى كه نديده‌ايم آنان را ، خوش‌نام‌ترينتان‌اند . و از ميان كسانى از شما كه آنان را ديده‌ايم محبوب‌ترين شما خوش‌خلق‌ترين شمايند و در ميان آن كسان از شما كه آزموده‌ايمشان بهترين پيش ما راست‌گوترينتان است .
على ( ع ) مىگويد : « بزرگترين خطاها نزد خداوند زبان به دروغ چرخاندن است » . و در جاى ديگر مىگويد :
گاه براى شما از رسول خدا سخن به ميان مىآورم اگر از آسمان فروافتم بهتر است بر من تا دروغى بر او ببندم .
و چه شگفت‌آور است سخن سعيد بن مسيب كه از اصحاب و تربيت‌يافتگان پيامبر است . او يك‌بار چشم درد گرفت به طورى كه از چشمانش چرك مىآمد . به او گفتند :
چشمت را بمال . گفت : پس فرمودهء طبيب ( پيامبر ) را چه كنم كه فرمود به چشمانت دست نزن . پس دست نخواهم زد .
در اين روايت كه مسلم آن را از مجاهد نقل كرده است بينديشيم . مجاهد مىگويد :